Όψεις και διαστάσεις των ανισοτήτων στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στη σύγχρονη Ελλάδα : μια ποιοτική προσέγγιση
| datacite.contributor.RelatedPerson | Καμαριανός, Γιάννης | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Φρουντά, Μαρία | |
| datacite.contributor.Supervisor | Φωτόπουλος, Νίκος | |
| dc.contributor.author | Καμπίτση, Καλλιόπη | |
| dc.contributor.other | Kampitsi, Kalliopi | |
| dc.date.accessioned | 2023-10-10T08:49:02Z | |
| dc.date.available | 2023-10-10T08:49:02Z | |
| dc.date.issued | 2023-09-30 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Το δικαίωμα στην εκπαίδευση, ανεξάρτητα από την κοινωνική, την οικονομική και την πολιτιστική κατάσταση του ατόμου, αποτελεί δικαίωμα όλων και έχει κατοχυρωθεί στο πέρασμα των χρόνων σχεδόν σε όλα τα κράτη της Ευρώπης. Στη χώρα μας, το δικαίωμα αυτό κατοχυρώθηκε μετά την επαναστάτη του 1821, οπότε ανακηρύχτηκε η Ελλάδα ελεύθερο και ανεξάρτητο κράτος, καθώς απέκτησε το πρώτο της Σύνταγμα. Από τότε, και μέχρι σήμερα, οι συνταγματικές διατάξεις που σχετίζονται με την εκπαίδευση μεταβάλλονται ανάλογα με τις εκάστοτε ανάγκες που δημιουργούνται στο εκπαιδευτικό σύστημα της χώρας. Αξίζει να σημειωθεί, πως στο πρώτο «Σύνταγμα» της Ελλάδας του 1822 δεν υπήρχε παράγραφος σχετικά με την εκπαίδευση. Η παιδεία αναγνωρίστηκε ως «δημόσια» με τα Συντάγματα του 1823, του 1827, και του 1832 και ήταν υπό την προστασία της Βουλής. Με το Σύνταγμα του 1844, και μέχρι σήμερα, την προστασία της έχει αναλάβει το Κράτος. Η πρώτη αναφορά σχετικά με το σκοπό της εκπαίδευσης έγινε μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, με το Σύνταγμα του 1948, και υπέστη μια παραλλαγή στο Σύνταγμα του 1975. Το δικαίωμα των Ελλήνων πολιτών στην εκπαίδευση αναγνωρίστηκε και κατοχυρώθηκε συνταγματικά με τα Συντάγματα του 1832 και του 1975. Παρόλα αυτά όμως, η θέσπιση της υποχρεωτικής και δωρεάν εκπαίδευσης και η δημιουργία των προϋποθέσεων, ώστε να μπορεί ο ελληνικός λαός να ασκεί αυτό του το δικαίωμα, ολοκληρώθηκαν μετά από εκατό χρόνια περίπου, με το Σύνταγμα του 1911. Οι τρεις εκπαιδευτικές βαθμίδες παγιώθηκαν με το Σύνταγμα του 1844, οπότε και έγινε λόγος για την Ανώτατη Εκπαίδευση. Με το Σύνταγμα του 1952 κατοχυρώθηκε η αυτοδιοίκηση των Ανώτατων Εκπαιδευτικών Ιδρυμάτων και η ιδιότητα δημοσίου υπαλλήλου των καθηγητών που τα στελεχώνουν. Με τη σύντομη αυτή περιγραφή της εξέλιξης των συνταγματικών διατάξεων σχετικά με την εκπαίδευση, φαίνεται πως τα ζητήματα της Παιδείας και η θέσπιση νόμων ακολουθούν τις ανάγκες που προκύπτουν από την κοινωνική λειτουργία και αποτελούν ένα από τα σπουδαιότερα αντικείμενα που απασχολούν την Πολιτεία. Παρ’ όλες όμως τις προσπάθειες που γίνονται, υπάρχουν ακόμα σημαντικά ζητήματα που πρέπει να αντιμετωπιστούν και να βελτιωθούν, όπως οι συνθήκες και οι προϋποθέσεις για μια αποδοτική εκπαίδευση, τόσο στις τρεις βασικές βαθμίδες όσο και στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα. Η πρόσβαση στο χώρο της Ανώτατης Εκπαίδευσης και η απόκτηση ενός ακαδημαϊκού τίτλου σπουδών, χαρακτηρίζεται ως ένα ιδιαίτερα σημαντικό βήμα στη ζωή του ατόμου. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι επηρεάζει την επαγγελματική του σταδιοδρομία και τις οικονομικές του απολαβές και συνεπώς και την κοινωνική του εξέλιξη. Έτσι, η ποιότητα της παρεχόμενης εκπαίδευσης και η διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, αποτελεί ζήτημα μείζονος σημασίας, για αυτό και διεξάγονται σχετικές έρευνες σε διεθνές επίπεδο. Τα αποτελέσματα των ερευνών, θεωρητικών και εμπειρικών, αποδεικνύουν, πως οι κοινωνικές ανισότητες επηρεάζουν τόσο την επιτυχημένη πρόσβαση του ατόμου στην Ανώτατη Εκπαίδευση όσο και τη στοχευόμενη πρόσβαση, σε διεθνές επίπεδο. Αυτό, οφείλεται στον τρόπο με τον οποίο είναι δομημένο το εκπαιδευτικό σύστημα, το οποίο όχι μόνο διατηρεί τις κοινωνικές ανισότητες, αλλά τις αναπαράγει με ένα αξιοσημείωτο και σταθερό ρυθμό. Σύμφωνα με μελέτες, η επιλογή των σπουδών που θα ακολουθήσει το άτομο και η πρόσβασή του στο Πανεπιστήμιο χαρακτηρίζονται ως μια διαδικασία πολυδαίδαλη. Τα τελευταία χρόνια στη χώρα μας, λόγω των επεκτατικών πολιτικών που ακολουθούνται στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση, σημειώνεται απότομη αύξηση των φοιτητών. Αξιοσημείωτο, όμως, είναι το γεγονός, ότι παρόλη την διευρυμένη συμμετοχή στην Ανώτατη Εκπαίδευση, οι κοινωνικές ανισότητες κατά την πρόσβαση αλλά και τη συμμετοχή σε αυτήν, δεν μειώνονται. Έτσι, το ζήτημα της επιλογής των σπουδών και της πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση απασχολεί την επιστημονική κοινότητα στη σύγχρονη εποχή περισσότερο, συγκριτικά με το παρελθόν. Η ελληνική βιβλιογραφία, αν και είναι σχετικά μικρή για το εν λόγω ζήτημα, παρουσιάζει πως η κοινωνική τάξη στην οποία ανήκει το άτομο επηρεάζει την επιλογή που θα κάνει σχετικά με τις σπουδές που θα ακολουθήσει. Επίσης, φαίνεται πως το ποσοστό των φοιτητών που προέρχεται από χαμηλά κοινωνικά στρώματα παραμένει μικρό, ενώ ταυτόχρονα στις σχολές «υψηλού κύρους» φοιτούν φοιτητές που ανήκουν στις ανώτερες κοινωνικές τάξεις | |
| dc.description.translatedabstract | The right to education, regardless of the social, economic and cultural status of a person, is an inalienable right for everyone and has been conquered over the years in almost all European states. In our country, this right was gained after the national revolution of 1821, when the Greek state was created. Access to higher education and the acquisition of an academic degree is characterized as a particularly important step in a person's life. This is due to the fact that it affects his professional career and financial earnings and therefore also his social development. Thus, the quality of the education provided and the opportunity of equal access to University Institutions is an issue of major importance. For this reason, relevant research is being conducted at an international level. The theoretical and empirical results of researches prove that social inequalities affect both the successful and targeted access of an individual person to higher education, at the base of an international level. This is due to the structure of the education system, which not only maintains social inequalities but reproduces them at a remarkable and constant rate. According to universal investigation results, the kind of studies that a person chooses to follow and the consequent access to the University are characterized as a multi-layered process. During the recent years in our country, due to the expansionary policies that are obtained in higher education, there has been a significant increase in University students. It is noteworthy, however, that despite the expanded students number in higher education, social inequalities concerning access and participation do not decrease. Thus, scientific community is today much more concerned about procedures such as studies choosing and/or access to higher education, compared to the past. The domestic literature, despite being relatively narrow on this issue, supports that the social class of an individual person affects the choice of the studies to be followed. Furthermore, it seems that the percentage of University students who come from lower social levels is small, compared with the corresponding upper social layers participation, while, at the same time, the "More Outstanding" University departments are attended by students belonging to the latter social classes. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/25819 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NoDerivs 3.0 United States | * |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nd/3.0/us/ | * |
| dc.subject | Κοινωνικές ανισότητες | |
| dc.subject | Πρόσβαση στην ανώτατη εκπαίδευση | |
| dc.subject | Επιλογή σπουδών | |
| dc.subject.alternative | social inequality | |
| dc.subject.alternative | Access to higher education | |
| dc.subject.alternative | Higher education studies selection | |
| dc.subject.alternative | Discrimination in higher education | |
| dc.title | Όψεις και διαστάσεις των ανισοτήτων στην πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση στη σύγχρονη Ελλάδα : μια ποιοτική προσέγγιση | |
| dc.title.alternative | Aspects and expansions of inequalities during access to higher education in modern Greece : a qualitative approach |