Εταιρική κοινωνική ευθύνη ή εταιρική κοινωνική πολιτική ; Η καντιανή προσέγγιση και οι περιπτώσεις των εταιρειών ΟΠΑΠ και ΚΑΡΕΛΙΑ

Abstract

Οι κοινωνικές και υγειονομικές κρίσεις, οι εμπόλεμες καταστάσεις, η απομάκρυνση από το δημοκρατισμό και πολλές άλλες εκρηκτικές καταστάσεις οδήγησαν την ανθρωπότητα στην αμφισβήτηση των θεσμών μέχρι και στην αδιαφορία για τις ηθικές επιταγές και τους νόμους με αποτέλεσμα την εκφύλισή τους. Οι επιχειρήσεις, ως αναπόσπαστο τμήμα του κοινωνικού ιστού, προσπάθησαν να ανταποκριθούν στις συνθήκες αβεβαιότητας και να επιβιώσουν. Ένα από τα βασικά σημεία που επικεντρώνουν τις προσπάθειές τους είναι ο επαναπροσδιορισμός του ρόλου τους και της ευθύνης τους απέναντι στο κοινωνικό σύνολο. Είναι κατανοητό, ότι η κερδοφορία και γενικότερα η οικονομική αποδοτικότητα δεν αρκούν ως θεμελιώδη παράγοντες της βιωσιμότητας των επιχειρήσεων, αλλά η κοινωνική νομιμοποίηση αποτελεί τον κρίσιμο παράγοντα για την βιωσιμότητά τους και την ηθική εγκυρότητά τους. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη αποτελεί μια μίξη ορισμών, που έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό την δυναμική διαμόρφωση της, ανάλογα με τις επικρατούσες κοινωνικές, οικονομικές και πολιτισμικές συνθήκες. Πυρήνας της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης αποτελεί η παραδοχή ότι κάθε επιχείρηση έχει ηθική ευθύνη απέναντι στην κοινωνία. Σε αυτό ακριβώς το σημείο είναι σημαντική η κατανόηση της συμβολής του έργου του Καντ, ως προς την ηθική διάσταση της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης με επίκεντρο τις έννοιες του καθήκοντος, της κατηγορικής προσταγής και του σεβασμού του ανθρώπου ως αυτοσκοπού, πέρα από οποιαδήποτε εργαλειακή προσέγγιση ή ωφελιμιστική προσέγγιση. Η εταιρική κοινωνική ευθύνη λοιπόν δεν είναι παρά μια ηθική πράξη, αποκομμένη από το όφελος και προσηλωμένη στο καθήκον και στον σεβασμό στον ορθό λόγο. Στην πράξη όμως υλοποιείται διαφορετικά, διότι ερμηνεύεται κατά το δοκούν, κυρίως με όρους πρακτικού ωφελιμισμού. Προχωρώντας ακόμη παραπέρα προκύπτει ακόμη το ερώτημα αν όλες οι επιχειρήσεις, ακόμη και αυτές που παράγουν ή εμπορεύονται ηθικά επιβλαβή προϊόντα, νομιμοποιούνται ηθικά και κοινωνικά να υλοποιούν δράσεις Εταιρικής Κοινωνικής Ευθύνης.

Description

Keywords

Βιωσιμότητα, Εταιρική κοινωνική ευθύνη, Ηθική των επιχειρήσεων, Ηθική νομιμοποίηση, Ηθικό καθήκον, Καντ, Κατηγορική προσταγή, Κοινωνική υπευθυνότητα, Σεβασμός στον άνθρωπο, Ωφελιμισμός, Επιχειρηματικότητα, Φιλοσοφικά θεμέλια, Ηθικά επιβλαβή

Citation