Φαινοτυπική μελέτη των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων και γονιδιωματική συσχέτιση μοριακών βιοδεικτών σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα
Loading...
Date
2024-10-09
Authors
Κάτσανος, Γεώργιος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (SCLC) αποτελεί έναν ιδιαίτερα επιθετικό υπότυπο καρκίνο του πνεύμονα. Η χαμηλή απόκριση των ασθενών σε υπάρχουσες θεραπείες, η συχνή εμφάνιση υποτροπών της νόσου και το χαμηλό ποσοστό επιβίωσης ασθενών με SCLC καθιστά αναγκαία την εύρεση νέων βιοδεικτών. Η υγρή βιοψία αποτελεί μια σύγχρονη και μη επεμβατική μέθοδο για την μελέτη της ετερογένειας της νόσου και την παρακολούθηση της εξέλιξης των ασθενών ανά πάσα χρονική στιγμή. Τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (CTCs) που εντοπίζονται στην αιματική κυκλοφορία και απελευθερώνονται από καρκινικούς όγκους αποτελούν ένα σημαντικό πεδίο έρευνας στην υγρή βιοψία, και χρησιμοποιούνται για την μελέτη έκφρασης διάφορων βιοδεικτών. Με βάση αποτελέσματα προηγούμενων μελετών, στην παρούσα εργασία επιλέχθηκαν να μελετηθούν ως βιοδείκτες το JUNB, το CXCR4, το Smad3, το PD-L1 και οι δύο μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί (SNPs) rs8020368 και rs4803455. Στην μελέτη συμμετείχαν 20 ασθενείς με SCLC. Πραγματοποιήθηκε απομόνωση του DNA από PBMCs των 20 ασθενών, καθώς και υγιών ατόμων με τη χρήση εμπορικά διαθέσιμου kit και ακολούθησε Sanger αλληλούχιση για την εύρεση γονοτύπων των ασθενών. Ακόμα πραγματοποιήθηκαν πειράματα τριπλού ανοσοφθορισμού για την παρατήρηση έκφρασης των βιοδεικτών JUNB, CXCR4, PD-L1 και Smad3 στα CTCs με τη βοήθεια του μικροσκοπίου τεχνολογίας VYCAP. Τα αποτελέσματα έδειξαν ισορροπία όσον αφορά τις γονιδιακές και αλληλομορφικές συχνότητες για τους δύο πολυμορφισμούς μεταξύ υγιών και ασθενών με SCLC. Όσον αφορά τις μελέτες έκφρασης για το JUNB και CXCR4 ο φαινότυπος που εμφανίστηκε με τη μεγαλύτερη συχνότητα ως προς το σύνολο ασθενών με SCLC και ως προς το σύνολο των CTCs των ασθενών ήταν ο (CK+JUNB-CXCR4-) (80% στο σύνολο των ασθενών και 64,58% στο σύνολο των CTCs). Σε συχνότητα εμφάνισης ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+JUNB+CXCR4-) (30% στο σύνολο των ασθενών και 20,42% στο σύνολο των CTCs), έπειτα ο φαινότυπος (CK+JUNB-CXCR4+) (20% στο σύνολο των ασθενών και 11,25% στο σύνολο των CTCs) και τέλος ο φαινότυπος (CK+JUNB+CXCR4+) (10% στο σύνολο των ασθενών και 3,75% στο σύνολο των CTCs). Όσον αφορά τη μελέτη έκφρασης του PD-L1 ο φαινότυπος (CK+PD-L1+CD45-) εμφανίστηκε με την μεγαλύτερη συχνότητα (80%) και ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+PD-L1-CD45-) (20%). Ενώ όσον αφορά τη μελέτη έκφρασης του Smad3 προέκυψε ότι ο φαινότυπος (CK+Smad2/3-CD45-) εμφανίστηκε με την μεγαλύτερη συχνότητα (100% στο σύνολο των ασθενών και 90% στο σύνολο των CTCs) και ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+Smad2/3-CD45-) (20% στο σύνολο των ασθενών και 10% στο σύνολο των CTCs). Επιπλέον βρέθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των φαινοτύπων (CK+CXCR4+JUNB+) και (CK+PD-L1+CD45-) (p=0,042), (CK+CXCR4-JUNB+) και (CK+PD-L1+CD45-) (p=0,036), (CK+CXCR4+JUNB-) και (CK+PD-L1-CD45-) (p=0,001) και (CK+PD-L1+CD45-) και (CK+SMAD2/3+CD45-) (p=0,042) ύστερα από Spearman ανάλυση. Οι συσχετίσεις που προέκυψαν υποδεικνύουν πιθανά ενεργοποιημένα σηματοδοτικά μονοπάτια που υπάρχουν στα μεταστατικά κύτταρα των ασθενών με SCLC αλλά και την εύρεση αποτελεσματικών θεραπειών για την μείωση της μεταστατικής διασποράς. Ακόμα μελέτη επιβίωσης των ασθενών με SCLC έδειξε ότι ασθενείς με φαινοτύπους (CK+JUNB+), (CK+JUNB+CXCR4+) και (CK+JUNB-CXCR4+) εμφάνιζαν χαμηλότερο PFS (p=0,016). Συμπερασματικά, η μελέτη βιοδεικτών τόσο σε γονιδιακό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της πρωτεϊνικής έκφρασης αποτελεί μια καλή προσπάθεια διαλεύκανσης των μηχανισμών που συμμετέχουν στην μετάσταση του SCLC. Τέλος η διεύρυνση της έρευνας σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών θα οδηγήσει σε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον SCLC.
Description
Keywords
Μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα, Υγρή βιοψία, Μετάσταση, Βιοδείκτες, Μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί