Φαινοτυπική μελέτη των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων και γονιδιωματική συσχέτιση μοριακών βιοδεικτών σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα
| datacite.contributor.RelatedPerson | Καλλέργη, Γαλάτεια | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Κωτσάκης, Αθανάσιος | |
| datacite.contributor.Supervisor | Πατρινός, Γεώργιος | |
| dc.contributor.author | Κάτσανος, Γεώργιος | |
| dc.contributor.other | Katsanos, Georgios | |
| dc.date.accessioned | 2024-10-14T10:17:00Z | |
| dc.date.available | 2024-10-14T10:17:00Z | |
| dc.date.issued | 2024-10-09 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Ο μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα (SCLC) αποτελεί έναν ιδιαίτερα επιθετικό υπότυπο καρκίνο του πνεύμονα. Η χαμηλή απόκριση των ασθενών σε υπάρχουσες θεραπείες, η συχνή εμφάνιση υποτροπών της νόσου και το χαμηλό ποσοστό επιβίωσης ασθενών με SCLC καθιστά αναγκαία την εύρεση νέων βιοδεικτών. Η υγρή βιοψία αποτελεί μια σύγχρονη και μη επεμβατική μέθοδο για την μελέτη της ετερογένειας της νόσου και την παρακολούθηση της εξέλιξης των ασθενών ανά πάσα χρονική στιγμή. Τα κυκλοφορούντα καρκινικά κύτταρα (CTCs) που εντοπίζονται στην αιματική κυκλοφορία και απελευθερώνονται από καρκινικούς όγκους αποτελούν ένα σημαντικό πεδίο έρευνας στην υγρή βιοψία, και χρησιμοποιούνται για την μελέτη έκφρασης διάφορων βιοδεικτών. Με βάση αποτελέσματα προηγούμενων μελετών, στην παρούσα εργασία επιλέχθηκαν να μελετηθούν ως βιοδείκτες το JUNB, το CXCR4, το Smad3, το PD-L1 και οι δύο μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί (SNPs) rs8020368 και rs4803455. Στην μελέτη συμμετείχαν 20 ασθενείς με SCLC. Πραγματοποιήθηκε απομόνωση του DNA από PBMCs των 20 ασθενών, καθώς και υγιών ατόμων με τη χρήση εμπορικά διαθέσιμου kit και ακολούθησε Sanger αλληλούχιση για την εύρεση γονοτύπων των ασθενών. Ακόμα πραγματοποιήθηκαν πειράματα τριπλού ανοσοφθορισμού για την παρατήρηση έκφρασης των βιοδεικτών JUNB, CXCR4, PD-L1 και Smad3 στα CTCs με τη βοήθεια του μικροσκοπίου τεχνολογίας VYCAP. Τα αποτελέσματα έδειξαν ισορροπία όσον αφορά τις γονιδιακές και αλληλομορφικές συχνότητες για τους δύο πολυμορφισμούς μεταξύ υγιών και ασθενών με SCLC. Όσον αφορά τις μελέτες έκφρασης για το JUNB και CXCR4 ο φαινότυπος που εμφανίστηκε με τη μεγαλύτερη συχνότητα ως προς το σύνολο ασθενών με SCLC και ως προς το σύνολο των CTCs των ασθενών ήταν ο (CK+JUNB-CXCR4-) (80% στο σύνολο των ασθενών και 64,58% στο σύνολο των CTCs). Σε συχνότητα εμφάνισης ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+JUNB+CXCR4-) (30% στο σύνολο των ασθενών και 20,42% στο σύνολο των CTCs), έπειτα ο φαινότυπος (CK+JUNB-CXCR4+) (20% στο σύνολο των ασθενών και 11,25% στο σύνολο των CTCs) και τέλος ο φαινότυπος (CK+JUNB+CXCR4+) (10% στο σύνολο των ασθενών και 3,75% στο σύνολο των CTCs). Όσον αφορά τη μελέτη έκφρασης του PD-L1 ο φαινότυπος (CK+PD-L1+CD45-) εμφανίστηκε με την μεγαλύτερη συχνότητα (80%) και ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+PD-L1-CD45-) (20%). Ενώ όσον αφορά τη μελέτη έκφρασης του Smad3 προέκυψε ότι ο φαινότυπος (CK+Smad2/3-CD45-) εμφανίστηκε με την μεγαλύτερη συχνότητα (100% στο σύνολο των ασθενών και 90% στο σύνολο των CTCs) και ακολούθησε ο φαινότυπος (CK+Smad2/3-CD45-) (20% στο σύνολο των ασθενών και 10% στο σύνολο των CTCs). Επιπλέον βρέθηκαν συσχετίσεις μεταξύ των φαινοτύπων (CK+CXCR4+JUNB+) και (CK+PD-L1+CD45-) (p=0,042), (CK+CXCR4-JUNB+) και (CK+PD-L1+CD45-) (p=0,036), (CK+CXCR4+JUNB-) και (CK+PD-L1-CD45-) (p=0,001) και (CK+PD-L1+CD45-) και (CK+SMAD2/3+CD45-) (p=0,042) ύστερα από Spearman ανάλυση. Οι συσχετίσεις που προέκυψαν υποδεικνύουν πιθανά ενεργοποιημένα σηματοδοτικά μονοπάτια που υπάρχουν στα μεταστατικά κύτταρα των ασθενών με SCLC αλλά και την εύρεση αποτελεσματικών θεραπειών για την μείωση της μεταστατικής διασποράς. Ακόμα μελέτη επιβίωσης των ασθενών με SCLC έδειξε ότι ασθενείς με φαινοτύπους (CK+JUNB+), (CK+JUNB+CXCR4+) και (CK+JUNB-CXCR4+) εμφάνιζαν χαμηλότερο PFS (p=0,016). Συμπερασματικά, η μελέτη βιοδεικτών τόσο σε γονιδιακό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της πρωτεϊνικής έκφρασης αποτελεί μια καλή προσπάθεια διαλεύκανσης των μηχανισμών που συμμετέχουν στην μετάσταση του SCLC. Τέλος η διεύρυνση της έρευνας σε μεγαλύτερο αριθμό ασθενών θα οδηγήσει σε μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τον SCLC. | |
| dc.description.translatedabstract | Small cell lung cancer (SCLC) is a particularly aggressive subtype of lung cancer. The poor response of patients to existing treatments, the frequent occurrence of disease relapses and the low survival rate of patients with SCLC make it necessary to find new biomarkers. Liquid biopsy is a modern and non-invasive method for studying the heterogeneity of the disease and monitoring the progress of patients at any time. Circulating cancer cells (CTCs) found in the bloodstream and released from cancerous tumors are an important field of research in liquid biopsy and investigation of biomarkers’ expression. Based on results of previous studies, JUNB, CXCR4, Smad3, PD-L1 and the two single nucleotide polymorphisms (SNPs) rs8020368 and rs4803455 were chosen to be studied as biomarkers in this work. The study involved 20 patients with SCLC. DNA was isolated from PBMCs of 20 patients as well as healthy individuals using a commercially available kit, followed by Sanger sequencing to find patients' genotypes. Triple immunofluorescence experiments were also performed to observe the expression of the biomarkers JUNB, CXCR4, PD-L1 and Smad3 in CTCs with the help of the VYCAP technology microscope. The results showed balance in terms of gene and allele frequencies for the two polymorphisms between healthy donors and SCLC patients. Regarding the expression studies for JUNB and CXCR4 the most frequently occurring phenotype was (CK+JUNB-CXCR4-) (80% inpatients’ cohort and 64.58% in total CTCs). The frequency of occurrence was followed by the phenotype (CK+JUNB+CXCR4-) (30% in patients’ cohort and 20.42% in total CTCs), then the phenotype (CK+JUNB-CXCR4+) (20% in patients’ cohort and 11.25% in total CTCs) and finally the phenotype (CK+JUNB+CXCR4+) (10% in patients’ cohort and 3.75% in total CTCs). Regarding the PD-L1 expression study, the (CK +PD-L1+CD45-) phenotype appeared with the highest frequency (80%) followed by the (CK+PD-L1-CD45-) phenotype (20%). While regarding the Smad3 expression study, it emerged that the (CK+Smad2/3-CD45-) phenotype appeared with the highest frequency (100% in total patients’ cohort and 90% in total CTCs) followed by the (CK+Smad2/3 -CD45-) phenotype (20% in total patients’ cohort and 10% in total CTCs). In addition, correlations were found between the phenotypes (CK+CXCR4+JUNB+) and (CK+PD-L1+CD45-) (p=0.042), (CK+CXCR4-JUNB+) and (CK+PD-L1+CD45-) (p =0.036), (CK+CXCR4+JUNB-) and (CK+PD-L1-CD45-) (p=0.001) and (CK+PD-L1+CD45-) and (CK+SMAD2/3+CD45-) (p=0.042) after Spearman analysis. The resulting correlations are interesting findings for researchers to discover new pathways in SCLC and effective treatments. Further survival studies of patients with SCLC showed that patients with (CK+JUNB+), (CK+JUNB+CXCR4+) and (CK+JUNB-CXCR4+) phenotypes had a lower PFS (p=0.016). The study of biomarkers both at the gene level and at the level of protein expression is a good attempt to elucidate the mechanisms involved in SCLC metastasis. Finally, a future study in a larger number of patients will lead to a more complete picture of SCLC. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/28322 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.subject | Μικροκυτταρικός καρκίνος του πνεύμονα | |
| dc.subject | Υγρή βιοψία | |
| dc.subject | Μετάσταση | |
| dc.subject | Βιοδείκτες | |
| dc.subject | Μονονουκλεοτιδικοί πολυμορφισμοί | |
| dc.subject.alternative | Small cell lung cancer | |
| dc.subject.alternative | Liquid biopsy | |
| dc.subject.alternative | Metastasis | |
| dc.subject.alternative | Biomarkers | |
| dc.subject.alternative | Single nucleotide polymorphisms | |
| dc.title | Φαινοτυπική μελέτη των κυκλοφορούντων καρκινικών κυττάρων και γονιδιωματική συσχέτιση μοριακών βιοδεικτών σε ασθενείς με μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα | |
| dc.title.alternative | Phenotypic study of circulating tumor cells and genomic correlation of molecular biomarkers in patients with small cell lung cancer |