Ανάπτυξη, χορήγηση και έλεγχος ικανοποίησης ενημερωτικού εγχειριδίου για το λεμφοίδημα μετά από μαστεκτομή
Loading...
Date
2025-06-25
Authors
Χατζηϊωάννου, Παύλος
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Εισαγωγή: Το λεμφοίδημα αποτελεί πολύ συχνή επιπλοκή που εμφανίζεται σε ασθενείς μετά απόμαστεκτομή και ιδίως μετά από αφαίρεση λεμφαδένων στην περιοχή της μασχάλης. Φαίνεται ότιπρωτεύων μειονέκτημα που αντιμετωπίζουν οι ασθενείς, λόγω του λεμφοιδήματος, είναι η αρνητικήεπίδραση που έχει το παραπάνω στην ποιότητα ζωής τους. Μολονότι η επαρκής ενημέρωση και ηεκμάθηση αυτό-διαχείρισης του λεμφοιδήματος από τους ασθενείς δείχνουν πολύ θετικά αποτελέσματαστην συνολική ευεξία τους, μεγάλη μερίδα ασθενών εμφανίζονται να έχουν ελλιπή καθοδήγηση για τοπως μπορούν να αποτρέψουν και να διαχειριστούν το λεμφοίδημα.Σκοπός: Η παρούσα μελέτη έχει ως σκοπό την δημιουργία και την αξιολόγηση ενός ενημερωτικούφυλλαδίου, που στόχο θα έχει την βελτίωση των γνώσεων των ασθενών, την προώθηση στρατηγικώναυτό-διαχείρισης και την αξιολόγηση του αντίκτυπου που θα έχει στην ποιότητα ζωής τους.Μέθοδος: Η παρούσα έρευνα ακολουθεί μια τριφασική μεθοδολογική προσέγγιση, στηριζόμενη στησυλλογή δεδομένων μέσω ερωτηματολογίων, με στόχο την αξιολόγηση της επίδρασης ενός ειδικά
σχεδιασμένου ενημερωτικού φυλλαδίου για το λεμφοίδημα. Στην 1η φάση, διανεμήθηκε ένα αρχικόερωτηματολόγιο (“πριν-φυλλαδίου”), με σκοπό την καταγραφή βασικών πληροφοριών σχετικά με τιςγνώσεις των συμμετεχόντων, τις στρατηγικές αυτοφροντίδας που ήδη εφαρμόζουν και τη συνολική τουςποιότητα ζωής. Στην 2η φάση, δόθηκε το ενημερωτικό φυλλάδιο στις συμμετέχοντες. Το φυλλάδιοδημιουργήθηκε ειδικά για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης, έπειτα από επισταμένη βιβλιογραφικήανασκόπηση, συμβουλευτική συνεργασία με ειδικούς φυσικοθεραπευτές, καθώς και πιλοτικήαξιολόγηση περιεχομένου από επαγγελματίες υγείας. Το περιεχόμενο του φυλλαδίου περιλαμβάνει
ενότητες για την πρόληψη του λεμφοιδήματος, στρατηγικές αυτοδιαχείρισης και θεραπευτικές ασκήσειςβασισμένες στη φυσικοθεραπευτική προσέγγιση. Δόθηκε έμφαση στη σαφήνεια, την προσβασιμότητακαι την οπτική υποστήριξη του υλικού, ώστε να είναι κατάλληλο για ασθενείς με ελλιπή υγειονομικήπαιδεία. Στην 3η φάση, χρησιμοποιήθηκε ένα δεύτερο ερωτηματολόγιο (“μετά-φυλλαδίου”), με στόχοτην αποτίμηση της αποτελεσματικότητας του υλικού και την ικανοποίηση των ασθενών από τοπεριεχόμενο και την εφαρμοσιμότητά του. Η ανάλυση των δεδομένων περιλαμβάνει θεματική ανάλυσηγια τις ποιοτικές απαντήσεις και στατιστική σύγκριση των ποσοτικών αποτελεσμάτων πριν και μετά τηνπαρέμβαση.Αποτελέσματα: Στην παρούσα μελέτη συμμετείχαν συνολικά 9 γυναίκες, οι οποίες είχαν υποβληθεί σεμαστεκτομή με ή χωρίς λεμφαδενικό καθαρισμό. Οι συμμετέχουσες εντοπίστηκαν και επιλέχθηκαν μέσω συνεργασίας με δημόσιο νοσοκομείο της Πάτρας και σύλλογο υποστήριξης ασθενών με καρκίνοτου μαστού. Η μέση ηλικία των συμμετεχουσών ήταν 58 έτη (εύρος: 41–74 έτη), ενώ ο μέσος χρόνοςαπό τη χειρουργική επέμβαση ήταν περίπου 2,5 χρόνια. Η πλειονότητα των γυναικών είχε λάβεισυμπληρωματική ακτινοθεραπεία και ανέφερε είτε πρώιμα είτε εγκατεστημένα συμπτώματασχετιζόμενα με λεμφοίδημα. Μετά τη διανομή του ενημερωτικού φυλλαδίου, καταγράφηκε σημαντικήβελτίωση στην κατανόηση βασικών εννοιών σχετικά με το λεμφοίδημα, την αναγνώριση επικίνδυνωνπαραγόντων και την ενίσχυση της αυτοπεποίθησης για την εφαρμογή πρακτικών πρόληψης καιδιαχείρισης. Όλες οι συμμετέχουσες (100%) είχαν ακούσει για το λεμφοίδημα, ενώ το 66,7% πίστευεότι η πάθηση μπορεί να προληφθεί και το 77,8% γνώριζε τη φυσικοθεραπεία ως μέθοδο διαχείρισης.Μετά την εκπαιδευτική παρέμβαση, το 100% των γυναικών δήλωσε ότι θα πρότεινε το φυλλάδιο σεάλλες ασθενείς, γεγονός που υπογραμμίζει τη χρησιμότητα και την αποδοχή του ως εργαλείοενημέρωσης και υποστήριξης.Συμπεράσματα: H παρέμβαση μέσω ενός ενημερωτικού φυλλαδίου μπορεί να αποτελέσει ένα πολύισχυρό εργαλείο για την βελτίωση της αυτό-διαχείρισης του λεμφοιδήματος. Μελλοντικές μελέτες θαμπορούσαν να διερευνήσουν την συνέπεια των ασθενών σε ένα πιο μακροπρόθεσμο πλαίσιο και τηνένταξη παρόμοιων ενημερωτικών παρεμβάσεων στην κλινική πρακτική.
Description
Keywords
Ιατρικά ενημερωτικά φυλλάδια, Καρκίνος του μαστού, Λεμφοίδημα