Το δικαίωμα στην αναπαραγωγή : νομικές και βιοηθικές προσεγγίσεις
| datacite.contributor.RelatedPerson | Αθανασόπουλος, Αναστάσιος | |
| datacite.contributor.RelatedPerson | Ασημακόπουλος, Κωνσταντίνος | |
| datacite.contributor.Supervisor | Βανταράκης, Απόστολος | |
| dc.contributor.author | Χριστοπούλου, Φωτεινή | |
| dc.contributor.other | Christopoulou, Foteini | |
| dc.date.accessioned | 2024-07-15T07:51:38Z | |
| dc.date.available | 2024-07-15T07:51:38Z | |
| dc.date.issued | 2024-06-13 | |
| dc.degree | masterThesis | |
| dc.description.abstract | Η παρούσα διπλωματική μελέτη με θέμα «το δικαίωμα στην αναπαραγωγή: νομικές και βιοηθικές προσεγγίσεις» εκπονείται στα πλαίσια της ολοκλήρωσης των ακαδημαϊκών υποχρεώσεων του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών, Δημόσια Υγεία, της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών. Υπόβαθρο: Η εργασία αυτή πραγματεύεται το ζήτημα του δικαιώματος στην αναπαραγωγή, ήτοι την τεκνοποιία υπό την αρνητική και θετική του όψη, είτε με φυσική είτε με τεχνητή διαδικασία δια μέσου της ιατρικά υποβοηθούμενης αναπαραγωγής, υπό τη σκοπιά της νομικής και της βιοηθικής επιστήμης. Συγκεκριμένα, το υπό εξέταση δικαίωμα στην αναπαραγωγή έχει δύο όψεις, την αρνητική και την θετική. Υπό την αρνητική του όψη (status negativus), πριν τη σύλληψη, συνεπάγεται το δικαίωμα στην αντισύλληψη και το δικαίωμα στην εκούσια στείρωση και μετά τη σύλληψη, το δικαίωμα στη τεχνητή διακοπή της κύησης και το δικαίωμα στη μη γέννηση. Υπό τη θετική του όψη (status positivus) περιλαμβάνει την επιλογή της τεκνοποιίας ή της μη τεκνοποιίας, την επιλογή του αριθμού των παιδιών, την επιλογή του χρόνου της τεκνοποιίας και την επιλογή του «είδους» των παιδιών εμπεριέχοντας η τελευταία το δικαίωμα στην ευγονική, το δικαίωμα στην επιλογή του φύλου του παιδιού και το δικαίωμα στην αναπαραγωγική κλωνοποίηση. Η αναπαραγωγή δύναται επίσης να επιτευχθεί και με τεχνητή διαδικασία, πέραν της φυσικής, ένεκα φαινομένων υπογονιμότητας και στειρότητας που ολοένα και αυξάνονται στο κοινωνικό σύνολο, μέσω της ιατρικά υποβοηθούμενης αναπαραγωγής. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι να διερευνήσει το δικαίωμα στην αναπαραγωγή, φυσική ή τεχνητή, υπό τη σκοπιά των νομοθετικών και νομολογιακών εξελίξεων σε συνάρτηση με τη βιοηθική προσέγγιση του ζητήματος, ήτοι τα βιοηθικά διλήμματα που εγείρει αφενός η σύγχρονη διευρυμένη άσκηση του δικαιώματος στην αναπαραγωγή με την εφαρμογή των μεθόδων της Ιατρικά Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής (π.χ. ζητήματα όπως η δημιουργία μη παραδοσιακών οικογενειακών μοντέλων και η διεύρυνση του κύκλου των ατόμων που δικαιούνται να αποκτήσουν την γονεϊκή ιδιότητα), αφετέρου η ιδιωτική αυτονομία και οι περιορισμούς της καθώς και η διαφύλαξη του δημοσίου συμφέροντος (π.χ. ζητήματα όπως η άμβλωση, η μητρότητα και η σχιζοφρένεια κ.λπ.). Μεθοδολογία: Ως ερευνητικό εργαλείο για τις ανάγκες της παρούσας μελέτης χρησιμοποιήθηκε ένα ενιαίο αυτοσυμπληρούμενο ερωτηματολόγιο αυτοαναφοράς με ερωτήσεις κλειστού τύπου, που επιμελήθηκε η ερευνήτρια, το οποίο αποτελείται από δύο μέρη. Το πρώτο μέρος του ερωτηματολογίου απευθύνεται σε δικηγόρους των νομών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας και αφορά σε δημογραφικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά τους. Το δεύτερο μέρος του ερωτηματολογίου απευθύνεται σε δικηγόρους των νομών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας, τους απεστάλη μέσω των Δικηγορικών Συλλόγων των νομών της Περιφέρειας Δυτικής Ελλάδας (πλην τριών Δικηγορικών Συλλόγων λόγω μη απάντησης εκ μέρους τους στο σχετικό αίτημα για παροχή άδειας για συμμετοχή των μελών στην έρευνα ή έλλειψης εκ μέρους τους οποιαδήποτε ενέργειας που να δηλώνει ότι δεν είχαν οποιαδήποτε σχετική αντίρρηση) και αφορά στην αποτύπωση των απόψεών τους πάνω σε σημαντικά ζητήματα που αφορούν στο δικαίωμα στην αναπαραγωγή από νομική και βιοηθική σκοπιά (απόκτηση τέκνων σε μεγάλη ηλικία, δικαίωμα άμβλωσης, ετερόλογη γονιμοποίηση, προεπιλογή φύλου τέκνου, μεταθανάτια γονιμοποίηση, αναπαραγωγική κλωνοποίηση, παρένθετη μητρότητα, δικαίωμα αναπαραγωγής σε ομόφυλα ζευγάρια, δικαίωμα αναπαραγωγής σε σχιζοφρενείς γυναίκες). Η στατιστική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με το πρόγραμμα SPSS. Συμπεράσματα: Η εξέταση των σημαντικών νομικών και βιοηθικών ζητημάτων που εξετάζονται στη παρούσα εργασία σχετικά με το δικαίωμα αναπαραγωγής (φυσικής ή τεχνητής), τόσο από βιβλιογραφική σκοπιά όσο και επί τη βάσει των απαντήσεων των ερωτηθέντων του ερωτηματολογίου, οδήγησε στο συμπέρασμα ότι οι εξελίξεις της ιατρικής, της βιολογίας, της γενετικής και της τεχνολογίας έχουν άμεσες συνέπειες τόσο σε κοινωνικό, όσο και σε νομικό και ηθικό πλαίσιο. Ενώ σε αρκετά ζητήματα παρατηρείται πλέον ότι η κοινωνία τα αντιμετωπίζει στο πλαίσιο των σύγχρονων συνθηκών (απόκτηση τέκνων σε μεγάλη ηλικία, δικαίωμα στην άμβλωση, ετερόλογη γονιμοποίηση, μεταθανάτια γονιμοποίηση, παρένθετη μητρότητα), ωστόσο ορισμένα ζητήματα παρατηρήθηκε ότι εξετάζονται με απροθυμία ή ακόμα άρνηση της κοινωνίας να τα αντιμετωπίσει στο πλαίσιο του εκ-συγχρονισμού (επιλογή φύλου τέκνου, αναπαραγωγική κλωνοποίηση, δικαίωμα αναπαραγωγής σε ομοφυλόφιλα ζευγάρια, απόκτηση τέκνου από σχιζοφρενή γυναίκα). Από την ερευνητική διαδικασία και τις δυσχέρειες που αντιμετωπίστηκαν αναφορικά με την αδυναμία συγκέντρωσης υψηλού αριθμού δείγματος για την εξαγωγή αποτελεσμάτων προέκυψε η ανάγκη περαιτέρω έρευνας και η καταπολέμηση των στερεότυπων και των προκαταλήψεων παλαιότερων χρόνων. | |
| dc.description.translatedabstract | Introduction: This thesis on "The right to reproduce: legal and bioethical approaches" is being prepared in the context of the completion of the academic obligations of the Postgraduate Program of Studies, Public Health, Medical School of the University of Patras. Background: This paper deals with the issue of reproductive rights, i.e. procreation in its negative and positive aspect, either by natural or artificial process through medically assisted reproduction, from the perspective of legal and bioethical science. In particular, the right to reproduction under consideration has two sides, negative and positive. In its negative aspect (status negativus), before conception, it implies the right to contraception and the right to voluntary sterilisation and after conception, the right to artificial termination of pregnancy and the right not to give birth. In its positive aspect (status positivus) it includes the choice of procreation or non-procreation, the choice of the number of children, the choice of the time of procreation and the choice of the "type" of children, the latter including the right to eugenics, the right to choose the sex of the child and the right to reproductive cloning. Reproduction can also be achieved by an artificial process, in addition to the natural one, due to infertility and sterility phenomena that are increasing in society as a whole, through medically assisted reproduction. Aim: The purpose of this study is to investigate the right to reproduction, natural or artificial, in the light of legislative and jurisprudential developments in relation to the bioethical approach to the issue, i.e. the bioethical dilemmas raised on the one hand by the modern extended exercise of the right to reproduction with the application of Medically Assisted Reproduction methods (e.g. issues such as the creation of non-traditional family models and broadening the circle of people entitled to parental status), on the other hand, private autonomy and its limitations, as well as safeguarding the public interest (e.g. issues such as abortion, motherhood and schizophrenia, etc.). Methodology: As a research tool for the needs of this study, a single self-completed self-report questionnaire with closed-ended questions, edited by the researcher, was used, which consists of two parts. The first part of the questionnaire is addressed to lawyers of the prefectures of the Re-gion of Western Greece and concerns their demographic and social characteristics. The second part of the questionnaire is addressed to lawyers of the prefectures of the Region of Western Greece, sent to them through the Bar Associations of the prefectures of the Region of Western Greece (except for three Bar Associations due to their failure to respond to the relevant request for permission for members to participate in the research or lack of any action on their part stating that they did not have any relevant objection) and concerns the reflection of their views on im-portant issues concerning the right to reproduction from a legal and bioethical point of view (hav-ing children in old age, abortion rights, heterologous fertilisation, child sex preselection, post-mortem fertilisation, reproductive cloning, surrogacy, reproductive rights for same-sex couples, reproductive rights for schizophrenic women). The statistical analysis of the data was carried out with the SPSS project. Conclusions: The examination of the important legal and bioethical issues addressed in this paper regarding the right of reproduction (natural or assisted medical procreation), both from a biblio-graphic point of view and on the basis of respondents' responses to the questionnaire, has led to the conclusion that developments in medicine, biology, genetics and technology have direct con-sequences in social, legal and ethical contexts. While several issues are now addressed by society in the context of modern conditions (having children in old age, right to abortion, heterologous fertilization, post-mortem fertilization, surrogacy), however, some issues have been observed to be addressed with reluctance or even refusal of society to address them in the context of moderni-zation (sex selection, reproductive cloning, reproductive rights for homosexual couples, having a child by a schizophrenic woman). From the research process and the difficulties encountered re-garding the inability to collect a large number of samples for the extraction of results, the need for further research and the fight against stereotypes and prejudices of past years emerged. | |
| dc.identifier.uri | https://hdl.handle.net/10889/27592 | |
| dc.language.iso | el | |
| dc.rights | Attribution-NonCommercial-NoDerivs 3.0 United States | en |
| dc.rights.uri | http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/us/ | |
| dc.subject | Δικαίωμα αναπαραγωγής | |
| dc.subject | Τεκνοποιία | |
| dc.subject | Βιοηθική | |
| dc.subject | Ιατρικά υποβοηθούμενη αναπαραγωγή | |
| dc.subject.alternative | Reproductive rights | |
| dc.subject.alternative | Childbearing | |
| dc.subject.alternative | Bioethics | |
| dc.subject.alternative | Medically assisted reproduction | |
| dc.title | Το δικαίωμα στην αναπαραγωγή : νομικές και βιοηθικές προσεγγίσεις | |
| dc.title.alternative | The right to reproduce : legal and bioethical approaches |