Εκπαιδευτικές εφαρμογές για τη μαθηματική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία : μια συστηματική ανασκόπηση
Loading...
Date
2026-02-06
Authors
Δελλαπόρτα, Μαρίνα
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Τα τελευταία χρόνια οι εκπαιδευτικές εφαρμογές για τη μαθηματική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία αξιοποιούνται ευρέως με στόχο την ενίσχυση των μαθηματικών επιδόσεων των παιδιών. Παρά την αυξανόμενη διάδοσή τους, τα ευρήματα της βιβλιογραφίας σχετικά με την αποτελεσματικότητά τους παραμένουν αντικρουόμενα, ενώ οι έρευνες που εξετάζουν συστηματικά τον σχεδιασμό και το περιεχόμενό τους είναι περιορισμένες, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη περαιτέρω διερεύνησης. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η ανάλυση των χαρακτηριστικών σχεδιασμού, των παιδαγωγικών χαρακτηριστικών και του μαθηματικού περιεχομένου των εκπαιδευτικών εφαρμογών για τη μαθηματική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία. Για τον σκοπό αυτό πραγματοποιήθηκε συστηματική ανασκόπηση σύμφωνα με τις κατευθυντήριες οδηγίες PRISMA 2020, στο πλαίσιο της οποίας, βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων επιλεξιμότητας και αποκλεισμού, συμπεριλήφθηκαν 94 εκπαιδευτικές εφαρμογές για τη μαθηματική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία, συμβατές με το λειτουργικό σύστημα Android, οι οποίες εντοπίστηκαν στο Google Play Store κατά την περίοδο Οκτωβρίου–Δεκεμβρίου 2024. Εν συνεχεία, αναπτύχθηκε εργαλείο ανάλυσης περιεχομένου βασισμένο στη σχετική βιβλιογραφία και στις παρατηρήσεις από τη δοκιμή των εφαρμογών. Η κωδικοποίηση των χαρακτηριστικών και του περιεχομένου των εκπαιδευτικών εφαρμογών της συστηματικής ανασκόπησης πραγματοποιήθηκε από την πρώτη ερευνήτρια στο σύνολο των εφαρμογών και ελέγχθηκε από δεύτερη στο 10% των εφαρμογών, επιτυγχάνοντας υψηλό επίπεδο συμφωνίας (Cohen’s Kappa κ= 0,85). Η ποσοτική ανάλυση των δεδομένων πραγματοποιήθηκε με τη χρήση του λογισμικού Microsoft Excel. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι, στην πλειονότητα των εφαρμογών, τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού όπως: «Σχεδιασμός φόντου», «Οπτική παρουσίαση», «Πολυπλοκότητα του μαθησιακού περιβάλλοντος», «Μουσική/Ήχος» και «Ανατροφοδότηση (τρόπος παροχής)» ευθυγραμμίζονται με τα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματική μάθηση των παιδιών στα μαθηματικά. Με άλλα λόγια, οι περισσότερες εφαρμογές όσον αφορά στα συγκεκριμένα χαρακτηριστικά σχεδιασμού, είναι σχεδιασμένες σύμφωνα με αναπτυξιακά κατάλληλες και παιδαγωγικά τεκμηριωμένες αρχές σχεδιασμού, οι οποίες υποστηρίζουν την αποτελεσματική μάθηση των μαθηματικών στην προσχολική ηλικία. Αντίθετα, τα χαρακτηριστικά σχεδιασμού: «Κινήσεις αφής» και «Διαβάθμιση των επιπέδων δυσκολίας» εμφανίζουν αποκλίσεις από τα αντίστοιχα ερευνητικά δεδομένα, γεγονός που σημαίνει ότι ο σχεδιασμός τους περιορίζει την αποτελεσματικότητα της μαθησιακής εμπειρίας. Όσον αφορά τα παιδαγωγικά χαρακτηριστικά, στην πλειονότητα των εφαρμογών τα χαρακτηριστικά: «Είδος», «Μορφή παιχνιδιού», «Κοινωνικές αλληλεπιδράσεις», «Ουσιαστική μάθηση και επίλυση προβλημάτων», «Αποδεκτές σωστές λύσεις», «Χρονικοί περιορισμοί» και «Ανατροφοδότηση» δεν ευθυγραμμίζονται με τα ερευνητικά δεδομένα για την αποτελεσματική μάθηση των παιδιών στα μαθηματικά. Ειδικότερα, σχετικά με το «Είδος» των εφαρμογών η πλειονότητα εφαρμόζει αρχές σχεδιασμού συμπεριφοριστικής μάθησης. Τέλος, το μαθηματικό περιεχόμενο των εφαρμογών επικεντρώνεται κυρίως στην ενότητα «Αριθμοί και Πράξεις» του προγράμματος σπουδών για την προσχολική εκπαίδευση με αποτέλεσμα να χρειάζεται περαιτέρω έρευνα για τη δημιουργία ψηφιακών περιβαλλόντων που προσεγγίζουν ενότητες όπως «Ανάλυση δεδομένων και Πιθανότητες» η οποία δεν εμφανίζεται καθόλου. Τα ευρήματα της παρούσας έρευνας αναδεικνύουν τη σημασία της παιδαγωγικά τεκμηριωμένης επιλογής εκπαιδευτικών εφαρμογών για την μαθηματική εκπαίδευση στην προσχολική ηλικία από εν ενεργεία και μελλοντικούς εκπαιδευτικούς και γονείς/κηδεμόνες, καθώς και την ανάγκη οι δημιουργοί εφαρμογών να υιοθετούν επιστημονικά τεκμηριωμένες παιδαγωγικές αρχές κατά τον σχεδιασμό και την ανάπτυξή τους καθώς και μαθηματικά περιεχόμενα τα οποία δεν έχουν προσεγγιστεί ακόμα.
Description
Keywords
Εκπαιδευτικές εφαρμογές, Κινητές έξυπνες συσκευές, Μαθηματικά, Προσχολική ηλικία