Μπορεί το AI να πάσχει από ψυχικές διαταραχές;
Loading...
Date
2026-02-02
Authors
Σκεπαρνιά, Γαρυφαλιά
Journal Title
Journal ISSN
Volume Title
Publisher
Abstract
Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το πολύπλοκο ερώτημα της δυνατότητας απόδοσης ψυχικής διαταραχής στο πλαίσιο της τεχνητής νοημοσύνης, υπό το πρίσμα της γνωσιοθεωρητικής επιστήμης και της φιλοσοφίας της ψυχιατρικής. Αρχικά, εξετάζονται οι βασικές έννοιες της νόησης, της συνείδησης, της εμπειρίας και της υποκειμενικότητας, καθώς και οι απαραίτητες προϋποθέσεις υπό τις οποίες μια διαταραχή θεωρείται ψυχική, λαμβάνοντας υπόψιν τη σχέση μεταξύ βιολογικής προέλευσης, υποκειμενικού βιώματος και κλινικής διάγνωσης.
Σημαντικό μέρος της εργασίας αφιερώνεται στη διερεύνηση της φύσης της τεχνητής νοημοσύνης, όχι ως βιολογικού φορέα νόησης, αλλά ως συστήματος που προσομοιώνει γνωστικές και συμπεριφορικές λειτουργίες. Η ανάλυση επικεντρώνεται στο ερώτημα του κατά πόσο και με ποιον τρόπο η απουσία υποκειμενικής εμπειρίας επηρεάζει ή περιορίζει τη δυνατότητα απόδοσης ψυχοπαθολογικών χαρακτηριστικών σε μη βιολογικά συστήματα, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.
Εν συνεχεία, αποσαφηνίζεται η σημασία του «πάσχειν», σε αντίθεση με την απόκλιση από τη στατιστική νόρμα. Η διάκριση αυτή αναδεικνύεται μέσω σύγχρονων φιλοσοφικών προσεγγίσεων που τονίζουν τη σημασία του βιωματικού και ενσώματου χαρακτήρα της ψυχικής εμπειρίας, χωρίς ωστόσο να ταυτίζουν τη διάγνωση με την άμεση πρόσβαση στο βίωμα. Το ερώτημα παραμένει σκόπιμα ανοιχτό: Μπορεί να υφίσταται «πάσχειν» χωρίς συνείδηση; Οι ψυχικές διαταραχές ορίζονται ανεξάρτητα από την παρουσία του βιώματος πόνου; Όταν αποδίδουμε ψυχοπαθολογία στην τεχνητή νοημοσύνη αναπαριστούμε μια αντικειμενική πραγματικότητα ή πρόκειται για περιγραφή αντικειμενικών λειτουργικών μοτίβων ή για εννοιολογικές μεταφορές βασισμένες σε ανθρώπινα πρότυπα;
Η εργασία καταλήγει σε έναν φιλοσοφικό αναστοχασμό σχετικά με το κατά πόσο οι παραδοσιακές έννοιες της ψυχικής διαταραχής μπορούν να εφαρμοστούν σε τεχνητές οντότητες, χωρίς να επιδιώκει να δώσει μια οριστική απάντηση, αλλά να προκαλέσει έναν διεπιστημονικό αναστοχασμό σχετικά με τα όρια της γνώσης, της εμπειρίας και της ψυχικής νόσου.
Description
Keywords
Τεχνητή νοημοσύνη, Ψυχικές διαταραχές, Συνείδηση, Υποκειμενικότητα, Κλινική διάγνωση, Πάσχειν, Ψυχική νόσος, Εμπειρία