Τμήμα Ιατρικής (ΔΔ)

Permanent URI for this collection

Browse

Recent Submissions

Now showing 1 - 20 of 1046
  • ItemOpen Access
    Preclinical development of T cell products for immunotherapy after allogeneic hematopoietic stem cell transplantation
    (2024-05-22) Κεφάλα, Διονυσία; Kefala, Dionysia
    Graft versus Host Disease (GvHD) is a severe complication of allogeneic hematopoietic cell transplantation caused by donor T-cells attacking the host’s tissues. Conventional immunosuppressive pharmacotherapy remains the mainstay against GvHD, with still suboptimal outcomes. As GvHD is thought to result from dysregulated immunity and an imbalance of effector T cells over regulatory T cells (Tregs), several groups have focused on the alternative strategy of the adoptive Treg immunotherapy. The most common approach is the isolation of natural Tregs with however important limitations including their low frequency in the periphery, lack of specific markers for their purification as well as the high-cost requirements. To address these issues, several groups, including ours, have focused on the ex vivo manufacturing of induced Treg (iTreg) products, with two such products having proceeded to phase I/II trials with promising results despite complex production protocols. Our approach aims to replicate the feto-maternal tolerance mechanism mediated by the immunosuppressive Human Leukocyte Antigen-G (HLA-G) molecule, which is naturally expressed in the placenta. Postnatally, HLA-G is epigenetically silenced, but demethylation can reverse this. We demonstrated that exposing human peripheral T cells to hypomethylating agents (azacitidine or decitabine) induces a de novo and stable HLA-G expression, converting them into iTregs with strong immunosuppressive function. The purpose of this thesis is the clinical translation of these findings developing an iTreg immunotherapy. Initially, we optimized the manufacturing process to produce a large- and clinical-scale HLA-G+-enriched regulatory T-cell product, termed iG-Tregs, using a short, simplified and inexpensive protocol. Subsequent molecular and phenotypic characterization revealed that iG-Tregs exhibit traits of well-established regulatory populations by upregulating several inhibitory molecules. Functional assessments demonstrated that our product is highly suppressive and possesses a favorable safety profile paving the way for its clinical application. To facilitate this, we obtained accreditation by the national regulatory authorities for our laboratory, enabling the on-site Good Manufacturing Practice (GMP)-production of Advanced Therapeutic Medicinal Products such as iG-Tregs. Finally, the iG-Tregs generation protocol was successfully validated under GMP-conditions allowing the initiation of their clinical evaluation in a phase I/II dose-escalating study against GVHD (EudraCT 2021-006367-26). Preliminary results indicated successful production of iG-Tregs with a stable phenotype, characterized by a favorable safety profile and a persistence in the patients’ periphery post-infusion.
  • ItemOpen Access
    Modulation of important non-coding RNAs and proteins in cancer with role in transcription and translation initiation regulation
    (2024-06-10) Κυριακόπουλος, Γεώργιος; Kyriakopoulos, Georgios
    Cancer progression involves the deregulation of several oncogenes and tumor suppressor genes, many of which participate directly or indirectly in signaling events that ultimately promote proliferation and survival. Two of the most commonly affected signaling pathways are the MAPK cascade and the PI3K/AKT/mTOR pathway. Both affect more than 200 downstream effectors and modulate almost every process of the cell, including transcription and translation. Transcription of coding RNAs by RNA pol II and non-coding RNAs by all three RNA polymerases leads, among others, to rewiring of protein synthesis. Eukaryotic translation has been considered one of the most energy consuming processes of the cells and, thus, it is tightly regulated. In order for a cell to become tumorigenic, translation reprogramming is necessary and is facilitated by complex regulatory networks that are mainly regulated by signaling pathways. Two of the most common oncogenes mutated in cancer are KRAS and BRAF, both of which regulate the MAPK cascade and the PI3K/AKT/mTOR signaling pathways. KRAS mutations are prevalent across numerous tumor types, including lung adenocarcinoma, which stands as one of the most frequently diagnosed cancers, often associated with unfavorable prognostic outcomes and limited efficacy of therapeutic interventions. Mutations in the BRAF gene primarily occur in melanoma but are also present in various other cancer types. Despite the availability of targeted treatments, melanoma cells rapidly develop resistance to BRAF inhibitors. These mutations can influence both transcription and translation processes, underscoring the need for a deeper understanding of their deregulation. To decipher the effects of KRASG12C on transcription and translation initiation in lung adenocarcinoma, generation of TetON-inducible KRASG12C stable A549 and CL1-5 cell lines using TALENs was performed. Further examination of the two cell lines revealed that in CL1-5 cells, cap-dependent translation was disrupted through the possible involvement of mTORC2 and NF-κB pathways. On the other hand, in A549 cells, cap-dependent translation was promoted through the activation of mTORC1, c-MYC, and the upregulation of the eIF4F complex. A decrease in the levels of eIF1, eIF5, and eIF5B in A549 cells indicated reduced fidelity in the initiation of protein synthesis. Puromycin staining and polysome profiling confirmed the increased translation activity in A549 cells compared to the compromised cap-dependent translation in CL1-5 cells. Notably, CL1-5 cells were able to recover their translation efficiency after extended activation of KRASG12C, but this recovery occurred via a route that did not involve mTORC1 or p70S6K. The expression profiles of specific tRNAs and tRFs also indicated variations in global protein synthesis rates. Finally, several mitochondrial tRFs were found modulated and correlated with deregulation of mitochondrial functions. In conclusion, in the first part of the present thesis, a divergent response is indicated among two epithelial-derived NSCLC cell lines upon induction of the same KRAS mutant, which affects the rewiring of protein synthesis, tRNA fragmentation and possibly mitochondrial integrity. At the second part of the present thesis, A375 and SKMEL5 melanoma cell lines resistant to vemurafenib (referred to as VR cell lines) were generated, and their IC50 values were determined. The development of resistance to vemurafenib resulted in a significant 10-fold increase in the IC50 of the A375VR and SKMEL5VR cell lines. These resistant cell lines exhibited continual activation of the MAPK pathway, even when exposed to high concentrations of vemurafenib. The mTOR kinase and its downstream substrates, S6K and 4EBPs, were differentially affected in the two VR cell lines, indicating differential effects on the signaling towards translation. The 60S/40S ratio indicated impaired ribosome biogenesis, which was correlated with the differential expression levels of the translation factor eIF6, suggesting its possible involvement in the acquired resistance to vemurafenib. To further investigate this, five melanoma cell lines (A375, SKMEL5, M1, M2 and M3) were edited to stably overexpress eIF6. These cells were analysed for changes in cell viability, proliferation rates, and migration, showing differential effects, possibly due to the different genomic context of each cell line. The response of the eFI6-overexpressing cells to vemurafenib was affected, with SKMEL5, M1 and M3 becoming more sensitive to BRAF inhibition, M2 cells more resistant, while A375 cells’ response remained unaffected. Higher 60S/40S ratios were observed in all cases, while key signaling effectors were differentially affected. The resistant eIF6-overexpressing M2 cells were correlated with lower phosphorylation levels of ERK1/2 kinase and higher total mTOR levels, while the opposite effects were observed in the sensitive eIF6-overexpressing SKMEL5, M1 and M3 cells. Taken together, the current thesis attempted to provide a comprehensive picture of the translation deregulation events governed by KRAS and BRAF mutants in lung adenocarcinoma and melanoma, respectively. The results show that KRASG12C can either promote or impair cap-dependent translation in two different lung adenocarcinoma cell lines. Finally, the present thesis further strengthens the significance of translation deregulation due to acquired resistance to vemurafenib in melanoma.
  • ItemOpen Access
    Σύγκριση του νεφροσκοπίου 18Fr (πρόσβαση 22Fr) και του νεφροσκοπίου 7,5Fr (πρόσβαση 12Fr) με το συμβατικό νεφροσκόπιο 26Fr (πρόσβαση 30Fr) ως προς τον τραυματισμό του νεφρικού παρεγχύματος κατά τη διαδερμική προσπέλαση του πυελοκαλυκικού συστήματος: κλινική και πειραματική μελέτη
    (2024-01-16) Αδάμου, Κωνσταντίνος; Adamou, Constantinos
    Η παρούσα μελέτη έχει ένα κλινικό και ένα πειραματικό μέρος. Ο σκοπός του πειραματικού μέρους ήταν να αξιολογηθεί εάν η μείωση της διαμέτρου της διαστολής στις επεμβάσεις PCNL οδηγεί σε μικρότερο νεφρικό τραύμα. Για να επιτευχθεί αυτό, πραγματοποιήσαμε διαδερμική νεφρική πρόσβαση σε έντεκα χοίρους. Δύο χοίροι θανατώθηκαν αμέσως μετά το πείραμα, ενώ εννέα χοίροι θανατώθηκαν ένα μήνα αργότερα. Οι διαδερμικές προσβάσεις είχαν διαστολή 30Fr, 22Fr ή 12Fr. Τα ζώα υποβλήθηκαν σε τομογραφία υπολογιστή με σκιαγραφικό αμέσως μετά τη διαδικασία και 30 ημέρες αργότερα. Πραγματοποιήθηκε επίσης σπινθηρογράφημα DMSA με SPECT-CT. Οι νεφροί όλων των ζώων συλλέχθηκαν για ιστολογική αξιολόγηση. Υπολογίστηκε ο όγκος του ουλώδους ιστού και το ποσοστό του νεφρικού όγκου που αντικαταστάθηκε από ουλώδη ιστό. Τα αποτελέσματα από τις άμεσες μετεγχειρητικές αξονικές τομογραφίες αποκάλυψαν σημαντική διαφορά στη διάμετρο του ελαττώματος μεταξύ των τριών μεθόδων. Ωστόσο, ο όγκος της ουλής που υπολογίστηκε στις εικόνες CT και στην ιστοπαθολογία έδειξε σημαντική διαφορά μόνο όταν η διαστολή 30Fr συγκρίθηκε με τη διαστολή 12Fr. Το ποσοστό του όγκου της ουλής ήταν αμελητέο σε όλες τις περιπτώσεις, αλλά υπήρχε πάλι στατιστική διαφορά μεταξύ της διαστολής 30Fr και 12Fr. Η διαστολή 22 Fr δεν είχε στατιστικές διαφορές σε σύγκριση με τις άλλες δύο μεθόδους. Το σπινθηρογράφημα DMSA δεν έδειξε σε καμία περίπτωση ουλώδη ιστό. Συμπερασματικά, η διαστολή 30Fr μπορεί να προκαλέσει σημαντικά μεγαλύτερο ουλώδη ιστό στο νεφρικό παρέγχυμα σε σύγκριση με τη διαστολή 12Fr όπως φάνηκε στη CT και τη μικροσκοπική εξέταση, αλλά με βάση το DMSA/SPECT-CT αυτή η διαφορά φαίνεται να είναι ασήμαντη για νεφρική λειτουργία. Ο ουλώδης ιστός που προκλήθηκε από τη διαστολή 22Fr φάνηκε να μην έχει σημαντική διαφορά από τις δύο άλλες προσβάσεις. Ο σκοπός του κλινικού μέρους ήταν η σύγκριση της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας μεταξύ standard, mini και ultra-mini PCNL (s-PCNL, m-PCNL, um-PCNL). Για να το επιτύχουμε αυτό, πραγματοποιήσαμε μια προοπτική, μη τυχαιοποιημένη μελέτη μεταξύ Ιανουαρίου 2018 και Ιουλίου 2020. Συμπεριλήφθηκαν ασθενείς με πέτρες που ταξινομήθηκαν με το σύστημα Guy's ως βαθμός Ι. Οι s-PCNL και m-PCNL είχαν διαστολή 30Fr και 22Fr, αντίστοιχα. Και στις δύο, χρησιμοποιήθηκε υπερηχητικός/βαλλιστικός λιθοτριπτής. Στην περίπτωση της um-PCNL, η διαστολή ήταν 12Fr. Για τη λιθοτριψία χρησιμοποιήθηκε λέιζερ υψηλής ισχύος. Η πτώση της αιμοσφαιρίνης, το ποσοστό επιπλοκών, η διάρκεια παραμονής στο νοσοκομείο (LOS), το stone-free rate (SFR) και ο χρόνος χειρουργείου αξιολογήθηκαν. Συνολικά συμμετείχαν 84 ασθενείς, 28 ασθενείς ανά ομάδα. Η πτώση της αιμοσφαιρίνης ήταν υψηλότερη στην ομάδα s-PCNL σε σύγκριση με τις ομάδες m-PCNL(p=0,008) και um-PCNL (p<0,001), ενώ η ομάδα um-PCNL είχε τη μικρότερη πτώση. Η LOS ήταν παρόμοια μεταξύ s-PCNL και m-PCNL, ενώ η um-PCNL είχε τη μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο (p<0,001). Τα ποσοστά επιπλοκών και μετάγγισης καθώς και το SFR δεν διέφεραν μεταξύ των ομάδων. Ο χρόνος χειρουργείου στην um-PCNL ήταν μεγαλύτερος σε σύγκριση με τις s-PCNL(p<0,001) και m-PCNL(p=0,011), ενώ οι s-PCNL και m-PCNL δεν διέφεραν σημαντικά. Συμπερασματικά, η m-PCNL έδειξε λιγότερη πτώση αιμοσφαιρίνης, αλλά παρόμοιο χρόνο λειτουργίας και SFR σε σύγκριση με το s-PCNL. Η um-PCNL έδειξε ακόμη λιγότερη πτώση αιμοσφαιρίνης, αλλά ο χρόνος επέμβασης ήταν μεγαλύτερος σε σύγκριση με τις δύο άλλες μεθόδους.
  • ItemOpen Access
    Μεταβολικός ρόλος της μυοστατίνης σε παιδιά με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1
    (2023-12-18) Βασιλάκης, Ιωάννης-Ανάργυρος; Vasilakis, Ioannis-Anargyros
    Εισαγωγή- Σκοπός: Ο ΣΔΤ1 μπορεί να προκαλέσει διάφορες επιπλοκές, μεταξύ των οποίων η μυοπάθεια, η οποία μπορεί να εμφανιστεί ακόμη και σε εφήβους. Αυτό είναι σημαντικό, δεδομένου ότι οι σκελετικοί μύες είναι ο μεγαλύτερος από τους ινσουλινοευαίσθητους ιστούς και συνεπώς παίζει σημαντικό ρόλο στην ομοιόσταση της γλυκόζης. Πρωταρχικός ρυθμιστής της μάζας των σκελετικών μυών είναι η μυοστατίνη, μια πρωτεΐνη που έχει αρνητικό ρόλο στην ανάπτυξη των σκελετικών μυών αλλά και στην ομοιόσταση της γλυκόζης, προκαλώντας αντίσταση στην ινσουλίνη. Δεδομένου ότι η μυοπάθεια αποτελεί επιπλοκή του ΣΔΤ1 και η μυοστατίνη αποτελεί βασικό ρυθμιστή των σκελετικών μυών και εμπλέκεται επίσης στην ομοιόσταση της γλυκόζης, διερευνήσαμε τα επίπεδα της μυοστατίνης στον ορό των παιδιών με ΣΔΤ1. Υλικό και Μέθοδοι: Προσδιορίσαμε τα επίπεδα μυοστατίνης στον ορό με τη χρήση τεχνικής ELISA σε 87 παιδιά με T1DM ηλικίας 10,62 ± 3,94 ετών και σε 75 υγιή παιδιά ηλικίας 10,46 ± 3,32 ετών. Αποτελέσματα: Η μυοστατίνη ήταν σημαντικά αυξημένη στην ομάδα με ΣΔΤ1 σε σύγκριση με τα υγιή παιδιά ελέγχου (23,60 ± 7,70 έναντι 16,74 ± 6,95 ng/ml, p < 0,0001). Η μυοστατίνη δεν συσχετίστηκε με τον δείκτη μάζας σώματος (ΔΜΣ) SD ή τη γλυκοζυλιωμένη αιμοσφαιρίνη (HbA1c). Συμπέρασμα: Τα παιδιά με ΣΔΤ1 έχουν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα μυοστατίνης στον ορό σε σύγκριση με υγιή παιδιά της ίδιας ηλικίας και ΔΜΣ SD. Η αυξημένη μυοστατίνη στον ΣΔΤ1 θα μπορούσε να αντανακλά μειωμένη μυϊκή λειτουργία και/ή μεταβολισμό της γλυκόζης ή θα μπορούσε να αντιπροσωπεύει έναν ομοιοστατικό μηχανισμό.
  • ItemOpen Access
    Αντιμετώπιση κρίσης ουρικής αρθρίτιδας σε νοσηλευόμενους ασθενείς
    (2023-12-04) Κόρδας, Παναγιώτης; Kordas, Panagiotis
    Η ουρική αρθρίτιδα είναι μία από τις πιο συνηθισμένες μορφές φλεγμονώδους αρθρίτιδας, ειδικά στον δυτικό κόσμο. Παρ’ όλη την σημαντική πρόοδο στην θεραπεία άλλων φλεγμονωδών αρθρίτιδων, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η θεραπεία της οξείας ουρικής αρθρίτιδας δεν έχει αλλάξει σημαντικά κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Η θεραπεία της οξείας ουρικής αρθρίτιδας βασίζεται κυρίως στη χρήση μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων (ΜΣΑΦ), κολχικίνης και στεροειδών, φαρμακευτικοί παράγοντες οι οποίοι έχουν αποδειχθεί εξαιρετικά αποτελεσματικοί στη θεραπεία της ουρικής αρθρίτιδας επί σειρά ετών. Ωστόσο, η ουρική αρθρίτιδα συχνά συνυπάρχει με άλλες νόσους που μπορούν να αυξήσουν τον κίνδυνο για παρενέργειες από τις συμβατικές θεραπευτικές επιλογές, όπως τα ΜΣΑΦ και η κολχικίνη. Για παράδειγμα, οι ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα συχνά πάσχουν από υπέρταση ή καρδιαγγειακές παθήσεις, που καθιστούν τη χρήση ΜΣΑΦ δύσκολη. Από την άλλη, η νεφρική δυσλειτουργία, η οποία είναι συνηθισμένη σε ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα, μπορεί να περιπλέξει τη χρήση της κολχικίνης. Υπάρχουν ορισμένες ομάδες ασθενών με οξεία ουρική αρθρίτιδα, όπως οι νοσηλευόμενοι, οι οποίοι αντιμετωπίζουν επιπλέον δυσκολίες κατά την επιλογή θεραπείας, συμπεριλαμβανομένης της κλινικής αστάθειας και της δυσανεξίας στα ΜΣΑΦ και την κολχικίνη. Υπάρχει έλλειψη δεδομένων σχετικά με τις θεραπευτικές επιλογές για νοσηλευόμενους ασθενείς με οξεία ουρική αρθρίτιδα, ενώ οι διαθέσιμες μελέτες περιλαμβάνουν στην πλειονότητά τους αναδρομική αξιολόγηση των στοιχείωναποτελεσματικότητας. Αρκετές κλινικές μελέτες έχουν δείξει ότι η φλοιoεπινεφριδιοτρόπος ορμόνη (ACTH) έχει συγκρίσιμη αποτελεσματικότητα με τις τυπικές θεραπευτικές επιλογές όπως τα ΜΣΑΦ και τα στεροειδή. Σε τοπικό επίπεδο (Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Πατρών και Γενικό Νοσοκομείο Άγιος Ανδρέας) η ACTH αποτελεί θεραπευτική επιλογή πρώτης γραμμής για τους νοσηλευόμενους ασθενείς επί σειρά ετών. Η αποτελεσματικότητα της επιλογής αυτής έχει επιβεβαιωθεί από την αναδρομική ανάλυση μεγάλου όγκου κλινικών δεδομένων. Στην παρούσα προοπτική μελέτη συγκρίνεται η ACTH έναντι των γλυκοκορτικοειδών (βηταμεθαζόνης) σε νοσηλευόμενους ασθενείς με οξεία ουρική αρθρίτιδα σχετικά με (1) την κλινική αποτελεσματικότητα (2) την ασφάλεια και (3) τις επιδράσεις στον άξονα υποθαλάμου-υπόφυσης-επινεφριδίων (HPA), στην ομοιόσταση γλυκόζης, λιπιδίων και ηλεκτρολυτών, στον μεταβολισμό των οστών, και της νεφρικής λειτουργίας. Με βάση τα αποτελέσματα, αμφότερες οι θεραπείες ήταν εξαιρετικά αποτελεσματικές. Η αλλαγή στην ένταση του πόνου μεταξύ της έναρξης της θεραπείας και μετά από παρέλευση 24 h (ΔVAS24h) και 48 h (ΔVAS48h) δεν έδειξε στατιστικά σημαντικές διαφορές. Επιπλέον, αμφότερες οι θεραπείες ήταν καλά ανεκτές και ασφαλείς. Οι επιδράσεις σε όλες τις μεταβολικές παραμέτρους ήταν ως επί το πλείστον ελάχιστες και παροδικές και για τις δύο θεραπείες. Ωστόσο, η ACTH φαίνεται να επηρεάζει λιγότερο τον άξονα HPA και τον μεταβολισμό των οστών σε σύγκριση με τη βηταμεθαζόνη. Συνεπώς, τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης υποστηρίζουν τη χρήση και των δύο φαρμάκων ως θεραπείες πρώτης γραμμής για νοσηλευόμενους ασθενείς με ουρική αρθρίτιδα.
  • ItemOpen Access
    Ακτινομετρία μικροκυμάτων για την μη επεμβατική εκτίμηση της αιμάτωσης ίσχαιμων κάτω άκρων
    (2024-02-19) Θεοδοσιάδου, Βασιλική; Theodosiadou, Vasiliki
    Η παρούσα διατριβή σκοπεύει να διερευνήσει τη χρήση της ακτινομετρίας μικροκυμάτων (ΑΜ), ως μη επεμβατική μέθοδο διάγνωσης της κρίσιμης ισχαιμίας σε ασθενείς με διαβητικό έλκος. Ειδικότερα, η έρευνα αποσκοπεί να αποδείξει την αποτελεσματικότητα της ακτινομετρίας μικροκυμάτων σε σύγκριση ή σε συνδυασμό με τις μέχρι σήμερα καθιερωμένες μεθόδους διάγνωσης, όσον αφορά στη διάγνωση της κρίσιμης ισχαιμίας σε διαβητικούς ασθενείς. Επιπλέον, αποβλέπει στη χρήση της συγκεκριμένης μεθόδου για τη μελέτη και αξιολόγηση των κλινικών αποτελεσμάτων της επαναιμάτωσης του άκρου ποδός, κατόπιν περιφερικής ενδαγγειακής αγγειοπλαστικής ή τοποθέτησης ενδοπρόθεσης, σε ασθενείς με κρίσιμη ισχαιμία κάτω άκρων. ΥΛΙΚΑ ΚΑΙ ΜΕΘΟΔΟΣ Οι συμμετέχοντες ήταν 80 και χωριστήκαν σε τέσσερις ομάδες των 20 ατόμων έκαστη : α) ομάδα ελέγχου Ν: υγιείς εθελοντές, β) ομάδα DN : ασθενείς με ΣΔ και διαγνωσμένο νευροπαθητικό έλκος, χωρίς αγγειακή συμμετοχή, γ) ομάδα DC: ασθενείς με ΣΔ και CLI και δ) ομάδα NDC: ασθενείς με CLI αλλά χωρίς ΣΔ. Η τελική επιλογή των ασθενών αυτών βασίστηκε στον υπερηχογραφικό έλεγχο αλλά και στην ψηφιακή αρτηριογραφία. Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε ακτινομετρία μικροκυμάτων για την καταγραφή της μέσης θερμοκρασίας του ιστού σε προκαθορισμένα σημεία του άκρου πόδα. Για να προσδιοριστεί η σημασία των διαφορών θερμοκρασίας μεταξύ των τεσσάρων ομάδων χρησιμοποιήθηκαν τα one-way ANOVA και Dunn tests. Η ευαισθησία και η ειδικότητα της ακτινομετρίας μικροκυμάτων (MWR), καθώς και ο προσδιορισμός μιας τιμής 'κατώφλι' για τη διάγνωση της κρίσιμης ισχαιμίας του άκρου πόδα υπολογίστηκαν χρησιμοποιώντας την ανάλυση ROC. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ Οι θερμοκρασίες που καταγράφηκαν κοντά στις περιοχές με έλκη των ατόμων με CLI και DM ήταν παρόμοιες με εκείνες στους ασθενείς με CLI χωρίς DM, αλλά σημαντικά χαμηλότερες από αυτές σε άτομα με νευροπαθητικά έλκη και σε υγιή άτομα χωρίς αγγειακή συμμετοχή. Ειδικότερα, η μέση θερμοκρασία που καταγράφηκε στους ασθενείς που συμπεριλήφθηκαν στην ομάδα DC ήταν 29,30 °C ± 1,89 έναντι 29,18 °C ± 1,78 σε ασθενείς της ομάδας NDC και 33,01 °C ± 0,45 σε υγιείς εθελοντές της ομάδας Ν έναντι 33,39 °C ± 1,37 σε ασθενείς που περιλαμβάνονται στην ομάδα DN (p < 0,0001 one-way ANOVA). Σύμφωνα με την ανάλυση ROC η θερμοκρασία 'κατώφλι' στη διάγνωση της ισχαιμίας του άκρου πόδα ήταν <31,8οC (0,984; 95% CI: 0,965–1.005; p< 0,001), με ευαισθησία 100,0% (95% CI: 90,26–100,0) και ειδικότητα 88,37% (95% CI: 74,92–96,11). ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης, οι ασθενείς με κρίσιμη ισχαιμία κάτω άκρων, με είτε χωρίς σακχαρώδη διαβήτη, παρουσιάζουν σημαντικά χαμηλότερες θερμοκρασίες στην περιοχή της απώλειας ιστού, σε σύγκριση με υγιή άτομα, αλλά και με ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και νευροπαθητικά έλκη. Η ακτινομετρία μικροκυμάτων επέδειξε ικανοποιητικά ποσοστά ευαισθησίας και ειδικότητας και θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για τη μη επεμβατική διάγνωση της αρτηριακής ισχαιμικής νόσου των κάτω άκρων σε ασθενείς με υποψία κρίσιμης ισχαιμίας και θα μπορούσε να βοηθήσει στη διαφορική διάγνωση της αγγειακής συμμετοχής στη διαβητική έλκη.
  • ItemOpen Access
    Κλινικά και δερματοσκοπικά χαρακτηριστικά μελανοκυτταρικών αλλοιώσεων του δέρματος : συσχέτιση με τα ιστοπαθολογικά ευρήματα και ανάλυση εικόνας
    (2023-12-18) Καλλονιάτη, Ευαγγελία; Kalloniati, Evangelia
    Εισαγωγή: Η ακριβής κλινική διάκριση των κοινών επίκτητων και των άτυπων μελανοκυτταρικών σπίλων, καθώς και των μελανωμάτων κρίνεται σημαντική. Η δερματοσκόπηση επέτρεψε την οπτικοποίηση δομών μη ορατών από το γυμνό οφθαλμό, δίνοντας μια νέα διάσταση στην κλινική αξιολόγηση των μελανοκυτταρικών βλαβών. Η μηχανική μάθηση, ένα υποπεδίο της τεχνητής νοημοσύνης, βρίσκει εφαρμογή στη δερματολογία, αξιοποιώντας απεικονιστικά δεδομένα για την κατασκευή μοντέλων μέσω διαδικασιών εκπαίδευσης και δοκιμών. Στόχος αυτής της μελέτης είναι να συγκρίνει την ευαισθησία και την ειδικότητα της κλινικής εξέτασης και της δερματοσκόπησης, σε σύγκριση με τα ιστολογικά αποτελέσματα, που αποτελούν το “gold standard” της διάγνωσης αλλά και να εξετάσει την αξιοπιστία (δυναμική) της μηχανικής μάθησης στην κατηγοριοποίηση των μελανοκυτταρικών βλαβών. Υλικά και Μέθοδοι: 118 μελανοκυτταρικές βλάβες, αξιολογήθηκαν κλινικά και εν συνεχεία δερματοσκοπικά, με τη μέθοδο Ανάλυσης Προτύπου, ενώ ακολούθησε λήψη και αποθήκευση των κλινικών και δερματοσκοπικών φωτογραφιών. Ακολούθως, πραγματοποιήθηκε χειρουργική εξαίρεση και ιστολογική εξέταση των βλαβών. Τα ευρήματα από την κλινική και δερματοσκοπική αξιολόγηση των μελανοκυτταρικών βλαβών, συγκρίθηκαν με τα ιστοπαθολογικά αποτελέσματα. Εν συνεχεία, μετά από την επεξεργασία των κλινικών φωτογραφιών, έγινε εξαγωγή συνολικά 127 χαρακτηριστικών και για τις τρεις κατηγορίες μελανοκυτταρικών βλαβών: υψηλού κινδύνου, μεσαίου κινδύνου και χαμηλού κινδύνου, για να εκτιμηθεί η ύπαρξη πιθανών στατιστικών σημαντικών διαφορών μεταξύ των 3 κατηγοριών βλαβών για κάθε χαρακτηριστικό. Ο ταξινομητής λογιστικής παλινδρόμησης, ο ταξινομητής τυχαίων δασών και ο ταξινομητής μηχανών διανυσμάτων υποστήριξης χρησιμοποιήθηκαν για τη αξιολόγηση της διαγνωστικής επίδοσης κάθε χαρακτηριστικού, ενώ η απόδοση κάθε ταξινομητή αξιολογήθηκε μέσω ανάλυσης ROC. Αποτελέσματα: Σύμφωνα με τα ιστοπαθολογικά αποτελέσματα, 63 κοινοί επίκτητοι μελανοκυτταρικοί σπίλοι, 41 δυσπλαστικοί σπίλοι, and 14 μελανώματα αφαιρέθησαν χειρουργικά και περιελήφθηκαν στη μελέτη μας. Η κλινική εξέταση με γυμνό οφθαλμό έδειξε 78.2% ευαισθησία και 71.4 % ειδικότητα, στην αναγνώριση της κλινικής ατυπίας, ενώ τα αντίστοιχα αποτελέσματα για τη δερματοσκόπηση ήταν 89.1 % και 93.7%. Η μη παραμετρική ανάλυση Kruskal-Wallis, ανέδειξε 95 στατιστικά σημαντικά χαρακτηριστικά (p-value<0.05). Από αυτά τα 95 στατιστικά σημαντικά χαρακτηριστικά, η εκ των υστέρων ανάλυση έδειξε ότι σε 66 περιπτώσεις η διαφοροποίηση είναι στατιστικά σημαντική (p-value<0.05) για το ζεύγος κλάσεων (LR-MR), σε 56 περιπτώσεις για το ζεύγος κλάσεων (ΗR-MR), ενώ τέλος σε 50 περιπτώσεις η διαφοροποίηση είναι στατιστικά σημαντική (p-value<0.05) για το ζεύγος κλάσεων (LR-ΗR). Ο ταξινομητής λογιστικής παλινδρόμησης εμφανίζει τις καλύτερες επιδόσεις σε όλα τα πιθανά ζεύγη κλάσεων, ενώ ο ταξινομητής των μηχανών διανυσμάτων υποστήριξης εμφανίζει τις χειρότερες επιδόσεις σε σχέση με τους άλλους δύο. Συμπεράσματα: Τα αποτελέσματα της παρούσας μελέτης δείχνουν μια υψηλότερη ευαισθησία και ειδικότητα της δερματοσκόπησης, σε σύγκριση με την εξέταση με γυμνό οφθαλμό, ενώ η μηχανική μάθηση θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως πρόσθετο εργαλείο κατά την αξιολόγηση των μελανοκυτταρικών βλαβών.
  • ItemOpen Access
    Η συσχέτιση της ύπαρξης μη επικρατούσας δεξιάς στεφανιαίας αρτηρίας με ανάδειξη ισχαιμίας στο σπινθηρογράφημα αιμάτωσης του μυοκαρδίου με ή χωρίς διόρθωση της εξασθένησης των φωτονίων μέσω μαλακών ιστών (CT based attenuation correction, spect/CT) σε ασθενείς με φυσιολογικά στεφανιαία αγγεία ή μη ύπαρξης σημαντικής στεφανιαίας νόσου
    (2023-12-19) Μπλάνη, Βιργινία-Αικατερίνη; Blani, Virginia
    Τι γνωρίζουμε: Η μη επικρατούσα δεξιά στεφανιαία αρτηρία (ΜΕΔΕΣ), απαντάται στο 7-9% περίπου των ασθενών που υποβάλλονται σε στεφανιογραφία. Σε αυτή την περίπτωση, η επικρατούσα αρτηρία είναι η περισπώμενη, η οποία θεωρητικά αιματώνει επαρκώς το κατώτερο μυοκαρδιακό τοίχωμα. Τι δεν είναι γνωστό: Δεν γνωρίζουμε στην περίπτωση της ΜΕΔΕΣ αν η αιμάτωση του κατωτέρου τοιχώματος του μυοκαρδίου είναι πραγματικά επαρκής και αν η ΜΕΔΕΣ σε άτομα χωρίς σημαντική αποφρακτική αθηροσκληρυντική νόσο των στεφανιαίων (χωρίς στένωση αυλού ≥ 50%), σχετίζεται με φυσιολογική απεικόνιση στον λειτουργικό έλεγχο ισχαιμίας με απεικόνιση της μυοκαρδιακής αιμάτωσης με υπολογιστική τομογραφία εκπομπής φωτονίων (SPECT-MPI). Μέθοδοι και αποτελέσματα: Συγκρίναμε τα αποτελέσματα του SPECT-MPI διαδοχικών ασθενών χωρίς σημαντική στεφανιαία νόσο και ΜΕΔΕΣ (Ομάδα-1), με αυτά ασθενών από την βάση δεδομένων μας οι οποίοι δεν είχαν σημαντική στεφανιαία νόσο και είχαν επικρατούσα δεξιά στεφανιαία αρτηρία (Ομάδα-2). Όλοι οι ασθενείς υποβλήθηκαν σε SPECT-MPI με ενδοφλέβια χορήγηση αδενοσίνης για την πρόκληση ισχαιμίας και χορήγηση TC99-tetrofosmin για την απεικόνιση με γ-κάμερα. Στην Ομάδα-1 περιελήφθησαν 69 ασθενείς (55 άνδρες, 79.9%), με μέση ηλικία 66.8±9.8 έτη. Στην Ομάδα-2 περιελήφθησαν 79 ασθενείς (56 άνδρες, 70.9%), με μέση ηλικία 62.7±11.5 έτη. Δεν υπήρχε διαφορά στα δημογραφικά στοιχεία και στους παράγοντες κινδύνου για στεφανιαία νόσο μεταξύ των δυο ομάδων. Τα αποτελέσματα του SPECT-MPI ήταν συμβατά με ισχαιμία του κατωτέρου τοιχώματος σε 35 ασθενείς (50.7%) από την Ομάδα-1 και σε 27 ασθενείς (34.1%) από την Ομάδα-2 (P = 0.041). Συμπέρασμα: Διαπιστώθηκε ένα σχετικά υψηλό ποσοστό ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων του SPECT-MPI σε ασθενείς χωρίς σημαντική στεφανιαία νόσο και ΜΕΔΕΣ, σε σχέση με ασθενείς με επικρατούσα δεξιά στεφανιαία αρτηρία. Η ύπαρξη ΜΕΔΕΣ, θα μπορούσε να περιληφθεί στις πιθανές αιτίες ψευδώς θετικών αποτελεσμάτων SPECT-MPI.
  • ItemOpen Access
    Μελέτη σύγκρισης της αρτηριακής πρόσβασης από τη δεξιά άπω κερκιδική αρτηρία (στη θέση της ανατομικής ταμπακοθήκης) έναντι της κλασικής δεξιάς κερκιδικής πρόσβασης σε ασθενείς που υποβάλλονται σε στεφανιογραφία ή/και αγγειοπλαστική
    (2022-01-10) Παπαγεωργίου, Αγγελική; Papageorgiou, Angeliki
    Σκοπός: Η παρούσα μελέτη επιχείρησε να συγκρίνει την αναδυόμενη μέθοδο αρτηριακής πρόσβασης μέσω της άπω κερκιδικής αρτηρίας στη θέση της ανατομικής ταμπακοθήκης (dTRA) με την καθιερωμένη διακερκιδική προσπέλαση (TRA) σε σχέση με την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα τους, σε ασθενείς που υποβάλλονται σε διαγνωστική στεφανιογραφία (CAG) ή/ και αγγειοπλαστική (PCI). Επιστημονικό υπόβαθρο: Η TRA αποτελεί την προτεινόμενη αρχική οδό πρόσβασης για τις στεφανιαίες επεμβάσεις. Εντούτοις, σχετίζεται με σημαντικό κίνδυνο απόφραξης της κερκιδικής αρτηρίας στο αντιβράχιο (RAO). Η dTRA θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση της RAO. Μέθοδοι: Συνολικά 1042 ασθενείς με ένδειξη για CAG τυχαιοποιήθηκαν 1:1 σε δεξιά dTRA και TRA. Το πρωτογενές καταληκτικό σημείο ήταν το ποσοστό της RAO, που αξιολογήθηκε με τη διενέργεια υπερηχογραφικού Doppler 60 ημέρες μετά την τυχαιοποίηση. Αποτελέσματα: Στην ομάδα της dTRA καταμερίστηκαν 518 έναντι 524 ασθενών στο σκέλος της TRA. Ο υπερηχογραφικός επανέλεγχος με Doppler της κερκιδικής αρτηρίας ολοκληρώθηκε σε 404 (78.0%) ασθενείς της dTRA και σε 392 (74.8%) ασθενείς της ομάδας TRA. Το ποσοστό της RAO μειώθηκε σημαντικά στους ασθενείς που εφαρμόστηκε η στρατηγική της dTRA [15 ασθενείς (3.7%) στη dTRA, 31 ασθενείς (7.9%) στην TRA; P=0.014]. Το ποσοστό επιτυχούς τοποθέτησης του θηκαριού ήταν χαμηλότερο στο σκέλος της dTRA (78.7% έναντι 94.8% στην ομάδα της TRA, P<0.001). Επιπροσθέτως, περισσότερες παρακεντήσεις [διάμεση τιμή= 2 (IQR: 2- 3) έναντι διάμεσης τιμής= 1 (IQR: 1- 2), P<0.001] και περισσότερος χρόνος (120 sec έναντι 75 sec, P<0.001) χρειάσθηκαν για την εξασφάλιση πρόσβασης στην ομάδα της dTRA σε σύγκριση με την TRA. Ο χρόνος για την επίτευξη αιμόστασης ήταν σημαντικά ελαττωμένος στην ομάδα της dTRA σε σχέση με την TRA (60 min έναντι 120 min, P<0.001). Η ποσότητα της ακτινοβολίας εκφρασμένη σε DAP (dose area product) ήταν υψηλότερη στην ομάδα της dTRA (διάμεση τιμή= 32,729 έναντι 28,909 cGy/cm2 στην ομάδα της TRA, P=0.02). Δεν κατεγράφησαν αξιόλογες διαφορές στα δευτερογενή καταληκτικά σημεία ασφαλείας (όπως αιμορραγία κατά BARC≥2, αιμάτωμα κατά EASY≥2 ή σοβαρός σπασμός). Συμπεράσματα: Σύμφωνα με τα ευρήματα της μελέτης μας, η dTRA σχετίζεται με χαμηλότερο ποσοστό RAO στο αντιβράχιο και ελαττωμένο χρόνο για την επίτευξη αιμόστασης. Εντούτοις, παρατηρήθηκε υψηλότερο ποσοστό αλλαγής της αρχικά τυχαιοποιημένης θέσης πρόσβασης, της δόσης της ακτινοβολίας (DAP), καθώς και του συνολικού χρόνου επέμβασης σε σύγκριση με την TRA.
  • ItemOpen Access
    Επινεφριδιακή ανεπάρκεια στην κίρρωση του ήπατος
    (2023-11-20) Μιχαηλίδου, Μαρία; Michaelidou, Maria
    Αντικείμενο της παρούσας μελέτης ήταν η αξιολόγηση της πιθανής σχέσης των επιπέδων της ελεύθερης κορτιζόλης των ούρων και της ολικής κορτιζόλης ορού, της κορτιζόλης σιέλου και την μέτρηση και τον υπολογισμό των επιπέδων της ελεύθερης κορτιζόλης με στόχο να διερευνηθεί ποια από αυτές τις μετρήσεις μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως αξιόπιστος δείκτης των επιπέδων ελεύθερης κορτιζόλης. Ένας δευτερεύων στόχος ήταν η εκτίμηση της ελεύθερης κορτιζόλης ούρων 24ώρου ως προγνωστικού δείκτη αντιρρόπησης και θνησιμότητας σε ασθενείς με αντιρροπούμενη κίρρωση του ήπατος.
  • ItemOpen Access
    Ο λειτουργικός έλεγχος της αναπνοής σε ασθενείς που πάσχουν από σκλήρυνση κατά πλάκας
    (2024-01-22) Απολλωνάτου, Βασιλική; Apollonatou, Vasiliki
    Η σκλήρυνση κατά πλάκας αποτελεί μία χρόνια απομυελινωτική φλεγμονώδη νόσο του κεντρικού νευρικού συστήματος (ΚΝΣ), η οποία μπορεί να επηρεάσει το αναπνευστικό σύστημα σε προχωρημένα στάδια της νόσου. Ο στόχος της μελέτης ήταν να αξιολογηθεί ο λειτουργικός έλεγχος της αναπνοής, καθώς και η δοκιμασία καρδιοαναπνευστικής κόπωσης σε ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας με ήπια προς μέτρια αναπηρία, και να διερευνηθεί η ποιότητα ζωής, καθώς και η κόπωση στον συγκεκριμένο πληθυσμό. Μέθοδος: 25 ασθενείς με σκλήρυνση κατά πλάκας και 16 υγιή άτομα συμπεριλήφθηκαν σε αυτή τη μελέτη. Διενεργήθηκε πλήρης λειτουργικός έλεγχος της αναπνοής και στη συνέχεια ακολούθησε δοκιμασία καρδιοαναπνευστικής άσκησης με τη χρήση τάπητα. Η ποιότητα ζωής αξιολογήθηκε με τη χρήση του ερωτηματολογίου SF-36. Αποτελέσματα: Η μέση ηλικία στην ομάδα των ασθενών ήταν 38.4 ± 8.2 έτη. Οι τιμές που αφορούν στην σπιρομέτρηση ήταν εντός φυσιολογικών ορίων, όπως αντίστοιχα ήταν και οι τιμές της διαχυτικής ικανότητας, ενώ αντίθετα οι τιμές για τον μέγιστο εκούσιο αερισμό ήταν μειωμένες. Η δοκιμασία καρδιοαναπνευστικής κόπωσης στην ομάδα ασθενών ήταν επηρεασμένη συγκριτικά με την ομάδα των υγιών ατόμων. Οι στατιστικά σημαντικές διαφορές αφορούσαν στις εξής παραμέτρους: V’O2 peak, V’CO2 peak, RER, V’O2/kg peak, V’CO2/kg peak, oxygen pulse peak, καθώς και στην κλίση V’E/V’CO2. Συμπεράσματα: Σύμφωνα με τα ανωτέρω αποτελέσματα, φαίνεται πως οι κύριες παράμετροι της δοκιμασίας καρδιοαναπνευστικής κόπωσης είναι επηρεασμένες σε ασθενείς με ήπια προς μέτρια αναπηρία, ακόμη και όταν δεν παραπονούνται για συμπτώματα εκ του αναπνευστικού. Για το λόγο αυτό οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να αξιολογούνται για την ύπαρξη διαταραχών με λειτουργικό έλεγχο της αναπνοής.
  • ItemOpen Access
    Μελέτη ανοσολογικής απόκρισης, έκβασης και φαρμακο-οικονομικών χαρακτηριστικών σε ασθενείς με βακτηριαιμία, που οφείλεται σε ανθεκτικούς έναντι ευαίσθητους στα αντιβιοτικά μικροοργανισμούς
    (2023-12-12) Σκιντζή, Αικατερίνη; Skintzi, Aikaterini
    Η Αντιμικροβιακή αντοχή (AMR) είναι μια σημαντική παγκόσμια ανησυχία για την υγεία, που αποτελεί κρίσιμη πρόκληση για την αποτελεσματική διαχείριση των μολυσματικών ασθενειών. Αυτή η μελέτη είχε ως στόχο να συγκρίνει την ανοσολογική απόκριση, τα κλινικά αποτελέσματα και το σχετικό κόστος σε ασθενείς με βακτηριαιμία λόγω ανθεκτικών στα αντιβιοτικά έναντι ευπαθών βακτηριακών μικροοργανισμών. Μέθοδοι: Η παρούσα μελέτη ήταν μια μονοκεντρική, προοπτική μελέτη κοόρτης που διεξήχθη από τον Μάιο του 2017 έως τον Νοέμβριο του 2019. Ο πληθυσμός της μελέτης αποτελούνταν από ασθενείς που εισήχθησαν με επιβεβαιωμένη διάγνωση βακτηριαιμίας. Αποτελέσματα: Συνολικά συμπεριλήφθησαν 116 ασθενείς, με 53 από αυτούς (45,7%) να φέρουν μη πολυανθεκτικά (μη MDR) απομονωμένα βακτηριακά στελέχη και 63 (54,3%) με πολυανθεκτικά (MDR) στελέχη. Οι ασθενείς με βακτηριαιμία (MDR) είχαν πιο σοβαρές κλινικές εκδηλώσεις, όπως υποδεικνύεται από τις υψηλότερες βαθμολογίες SOFA και APACHE II. Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν υψηλότερα ποσοστά θνητότητας από όλες τις αιτίες (39,7% έναντι 17%) και μέσο κόστος υγειονομικής περίθαλψης (4791 € έναντι 2843,5 €) στην ομάδα βακτηριαιμίας MDR. Επιπλέον, η βακτηριαιμία MDR συνδέθηκε με υψηλότερα επίπεδα TNF-α, υποδεικνύοντας διαφορική ανοσολογική απόκριση. Τέλος, η βακτηριαιμία MDR βρέθηκε ότι είναι ένας ανεξάρτητος προγνωστικός παράγοντας θνητότητας (OR = 3.216, 95% CI: 1.338–7.730, p = 0,009) και αυξημένου κόστους υγειονομικής περίθαλψης (μέγεθος επιπτώσεων περίπου 27,4%). Συμπέρασμα: Τα ευρήματα αυτά υπογραμμίζουν τη σημαντική επίδραση της AMR σε περιβάλλοντα υγειονομικής περίθαλψης, υπογραμμίζοντας την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης των προκλήσεων που τίθενται από τους μικροοργανισμούς MDR
  • ItemEmbargo
    Epigenetic alterations in rostate cancer : elucidating the role of DNA methylation and histone modifications as well as the methylation patterns of prostate cancer associated genes in the development and evolution of the disease
    (2023-12-22) Λογοθέτη, Σουζάνα; Logotheti, Souzana (Susan)
    Prostate cancer (PCa) is an exemplar of heterogeneous disease that remains the most frequent and second most lethal solid tumor in men. The most important barrier in PCa therapy is the lack of markers that would allow the selection of the most appropriate therapeutic strategy for each patient. Aggressive Variant of Prostate Cancer (AVPC) is a subset of PCa patients with particularly virulent clinical characteristics and limited therapeutic options. PCa heterogeneity, therapy resistance, stemness, and lethal progression have been attributed to lineage plasticity, which refers to the ability of neoplastic cells to confront ominous microenvironmental pressures by altering their epigenetic profiles and as a result their phenotypic characteristics. Our overall hypothesis is that PCa heterogeneity can be described by epigenetic alterations and that epigenetic markers along with the presence of highly plastic cell state (HPCS) clusters that enable tumor adaptability in ominous microenvironmental pressures can be used as measurable metrics of aggressive PCa disease. In the present thesis, we aimed to identify epigenetic biomarkers that can better describe the intratumoral heterogeneity as well as epigenetic and transcriptional biomarkers that can be linked to lineage plasticity in an effort to identify candidate measures of PCa aggressiveness. In addition, we aimed to identify markers that can be linked to the effects of epigenetic modulator (Valemetostat) and chemotherapeutic (cabazitaxel, carboplatin) drug administration in lineage plasticity properties. For that purpose, we used patient-derived xenograft murine models of androgen indifferent PCa to perform genomic (T200.1 targeted DNA-sequencing, single cell DNA sequencing), epigenetic (Methylated CpG Island Amplification and Microarray-MCAM, Reduced representation bisulfite sequencing- RRBS), transcriptomic (Clariom S Affymetrix microarray, single cell and bulk-RNA sequencing) and proteomic (Reverse-Phase Protein Array -RPPA) studies. We used two AVPC PDX models (MDA PCA 144-4 and 144-13) that came from the same patient at the same time point but have diverse morphology to analyze intratumoral heterogeneity and identified differentially methylated genes, such as OTX2, SIX3 and DRD4 with potential interactions to the RB1, TP53 and PTEN networks that play pivotal roles in aggressive PCa. Next, we sought to identify a molecular signature that can be linked to lineage plasticity and aggressive potential. We showed that two AVPC PDX models (MDA PCa 177-B and MDA PCa 189-1), that come from the same patient at different time points in the course of his disease, share a common ancestor while exhibiting distinct phenotypic profiles, thus serving as experimental models for studying lineage plasticity in PCa. We identified a list of hyper- and hypo- methylated genes as well as active promoters, enhancers and transcriptional factors (TFs) that are uniquely present in the AVPC models compared to publicly available data of non-neoplastic specimens. In addition, scRNAseq analysis revealed the presence of a highly plastic cell state (HPCS) cluster in these AVPC models as determined by CytoTRACE score (≥), high Lineages’ Diversity score and trajectory inference, that was not present in normal prostate, primary low grade PCa and castrate-resistant prostate cancer specimens. We then, performed in vitro and in vivo studies of the effect of the chemotherapeutic drugs carboplatin and cabazitaxel, in cell proliferation and tumor growth and correlated it to protein expression aberrations. Carboplatin administration led to a slower increase of tumor volume compared to the control group, whereas cabazitaxel ± carboplatin led to total tumor eradication. These observations reflected dysregulation of multiple protein levels (such as LDHA, PTEN, Cadherin, GR, etc.). A pilot study of the effect of the epigenetic modulator Valemetostat (EZH1/2 inhibitor) was also performed in vitro. In conclusion, the epigenetic landscape and the emergence of HPCS play a pivotal role in PCa evolution and aggressiveness and enable the identification of patients whose tumor is destined to follow more aggressive disease.
  • ItemOpen Access
    Μεταβολική χειρουργική σε ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη τύπου ΙΙ και νοσογόνο παχυσαρκία (BMI ≥ 40 kg/m2) : συμμετοχή του γαστρικού θόλου στον γλυκαιμικό έλεγχο
    (2024-01-24) Κεχαγιάς, Δημήτριος; Kehagias, Dimitrios
    Εισαγωγή: Στην μεταβολική χειρουργική, ο γλυκαιμικός έλεγχος επιτυγχάνεται σε δύο στάδια, πρώϊμα μέσω νευροενδοκρινών μηχανισμών και μακροπρόθεσμα με την επιτυχή διατήρηση απώλειας βάρους. Η εκτομή του γαστρικού θόλου, ως η κύρια θέση παραγωγής της γκρελίνης, σχετίζεται πιθανά με βελτιστοποίηση της γλυκορύθμισης. Σκοπός της μελέτης είναι η ανάδειξη ενισχυμένης αντιδιαβητικής δράσης μέσω προσθήκης εκτομής του γαστρικού θόλου στην γαστρική παράκαμψη κατά Roux-en-Y (LRYGBP), καθώς και η μελέτη των επιπέδων των γαστρεντερικών ορμονών. Υλικά και Μέθοδος: Συνολικά συμμετείχαν 24 ασθενείς, ηλικίας 18-60 ετών, με ΒΜΙ ≥40kg/m2 και σακχαρώδη διαβήτη ΙΙ (T2DM), οι οποίοι τυχαιοποιημένα υποβλήθηκαν σε LRYGBP και LRYGBP με εκτομή γαστρικού θόλου (LRYGBP+FR). Οι ορμόνες του γαστρεντερικού (γκρελίνη, GLP-1, PYY) και γλυκαιμικοί παράμετροι (γλυκόζη, ινσουλίνη, HbA1c, c-πεπτίδιο, ινσουλινογόνος δείκτης, HOMA-IR) μετρήθηκαν προεγχειρητικά, στους 6 και στους 12 μήνες κατά την διάρκεια δοκιμασίας ανοχής γλυκόζης (OGTT). Αποτελέσματα: Παρατηρήθηκε πλήρης ύφεση του ΣΔ ΙΙ (95%) στους 12 μήνες. Η ομάδα LRYGBP+FR δεν σημείωσε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο, συγκριτικά με την ομάδα LRYGBP. Τα επίπεδα γκρελίνης μειώθηκαν μετεγχειρητικά στην ομάδα LRYGBP+FR στους 6 και 12 μήνες, αλλά όχι στατιστικά σημαντικά. Τα επίπεδα GLP-1 και PYY αυξήθηκαν σημαντικά μεταγευματικά και στις δύο ομάδες στους 6 και 12 μήνες μετεγχειρητικά (p<0.01). Η ομάδα LRYGBP+FR εμφάνισε χαμηλότερο BMI στους 12 μήνες συγκριτικά με την LRYGBP (p<0.05). Συμπεράσματα: Η απώλεια βάρους και η μεταγευματική αυξημένη έκκριση GLP-1, PYY οδήγησαν σε καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο. Η προσθήκη της εκτομής γαστρικού θόλου αν και δεν οδήγησε σε βελτιωμένη γλυκορύθμιση, σημείωσε μεγαλύτερη απώλεια βάρους στον χρόνο, το οποίο θα επιβεβαιωθεί με μεγαλύτερο follow-up και καλά σχεδιασμένες μελέτες.
  • ItemOpen Access
    Μελέτη των cis και trans παραγόντων που συμμετέχουν στην κοινή μεταγραφική ρύθμιση γονιδίων κυτταροκινών και του ιού HIV-1
    (2023-11-14) Αναστασοπούλου, Σπυριδούλα; Anastasopoulou, Spyridoula
    Η λοίμωξη από τον ίο HIV-1 χαρακτηρίζεται από χρόνια ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και ανεξέλεγκτο ιϊκό πολλαπλασιασμό που οδηγεί σταδιακά σε μείωση των CD4+ T helper (Th) βοηθητικών κυττάρων. Παρά την αντιρετροϊκή θεραπεία που λαμβάνουν οι ασθενείς, μελέτες δείχνουν πως δεν υπάρχει πλήρης εξάλειψη του ιού, δημιουργώντας έτσι ένα «ιϊκό απόθεμα», εκεί όπου ο ιός παραμένει σε καταστολή ώσπου να δοθεί το κατάλληλο σήμα για την μεταγραφική ενεργοποίησή του. Αμέσως μετά την ένθεση του ιού στο γονιδίωμα μια σειρά cis στοιχείων και trans παραγόντων ρυθμίζουν την μεταγραφή του. Μελέτες δείχνουν πως τόσο κυτταρικοί όσο και ιϊκοί μεταγραφικοί παράγοντες, DNA μεθυλιώσεις, η κατάσταση στην οποία βρίσκεται η χρωματίνη αλλά και μετά -μεταφραστικές τροποποιήσεις διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο στην παραμονή του ιού σε μεταγραφική καταστολή η οποία σχετίζεται με χρόνια ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος και τη φλεγμονή. Μια από τις σημαντικότερες επιδράσεις της χρόνιας λοίμωξης από τον ιό είναι η διαταραχή στην έκφραση πολλών κυτταροκινών όπως είναι η IL-2, κυτταροκίνη που εκφράζεται από τα παρθενικά Τ κύτταρα αμέσως μετά την έκθεση στον ιό. Η έκφραση της IL-2 έχει βρεθεί να μειώνεται σε ασθενείς που φέρουν τον ιό, ενώ έχει επιβεβαιωθεί και σε Τ λευχαιμικές κυτταρικές σειρές Jurkat που φέρουν ένα τμήμα ή ολόκληρο το γονιδίωμα του ιού. Η παραγωγή της IL-2 είναι ένας δείκτης ενεργοποίησης των Τ κυττάρων μέσω του TCR μονοπατιού και έτσι η διαφορική έκφραση της σχετίζεται μη επαρκή ανάπτυξη και διαφοροποίηση λεμφοκυττάρων, μονοκυττάρων και μακροφάγων, καθώς και ανεπαρκή ιϊκή αναπαραγωγή. Για τον λόγο αυτό η ρύθμιση της έκφρασης της IL-2 είναι απαραίτητη για την έκφραση του ιού όσο και για την εδραίωση της κατάστασης σίγασης του ιού. Σκοπός της παρούσας διατριβής αποτελεί η μελέτη της πιθανής αλληλεπίδρασης του υποκινητή της IL-2 και του HIV-1 LTR και κατά πόσο αυτή είναι υπεύθυνη για μια στοχαστική διαδικασία στην έκφραση του ιού και της IL-2, αλλά και κατά πόσο ο παράγοντας Ets-2 εμπλέκεται σε αυτό. Για το σκοπό αυτό χρησιμοποιήθηκαν Τ λευχαιμικές κυτταρικές σειρές που φέρουν είτε ένα αντίγραφο του ιικού γονιδιώματος(Jurkat-Lat), είτε το HIV-1 LTR(Jurkat-LTRG), είτε τίποτα από τα παραπάνω(Jurkat). Η καλλιέργεια των κυττάρων έγινε παρουσία ή απουσία μιτογόνων για 6h και ακολούθως καθορίστηκαν τα επίπεδα mRNA των IL-2, Ets-2, HIV1-Tat και LTR-GFP με qPCR. Επιβεβαιώσαμε την αυξημένη έκφραση της IL-2 σε κύτταρα παρουσία μιτογόνων αλλά και την μείωση στην έκφραση του παράγοντα Ets-2 κυτταρικές σειρές Jurkat and Jurkat-Lat. Στη συνέχεια ελέγχθηκε με πειράματα ανοσοκατακρήμνισης χρωματίνης η πρόσδεση άμεσα ή έμμεσα των παραγόντων αυτών στα ρυθμιστικά στοιχεία της IL-2 και του HIV-1. Παρατηρήσαμε πρόσδεση του Ets-2 στις αλληλουχίες ARRE-1/TATA, ARRE-2 και RATS σε όλες τις κυτταρικές σειρές που μελετήθηκαν. Παράλληλα, παρατηρήθηκε διαφοροποίηση στην πρόσδεση της RNA Pol II στα ίδια ρυθμιστικά στοιχεία. Επιπλέον, η παρουσία του HIV-1 Tat στις ίδιες λειτουργικές περιοχές, μας οδήγησε στον έλεγχο για πιθανή αλληλεπίδραση των παραγόντων Ets-2 και HIV-1 Tat, καθώς ο HIV-1 Tat δεν έχει την ικανότητα πρόσδεσης σε περιοχές DNA. Η αλληλεπίδραση των δύο παραγόντων επιβεβαιώθηκε με πειράματα συγκατακρήμνισης πρωτεΐνης, ενώ αντίστοιχα ελέγχθηκε η αλληλεπίδραση του παράγοντα HIV-1 Tat με τον NFAT2, χωρίς ωστόσο να υπάρχει αλληλεπίδραση μεταξύ τους. Τέλος, επιβεβαιώθηκε η αρχική μας υπόθεση για γειτνίαση στον πυρήνα του κυττάρου του υποκινητή της IL-2 με το HIV-1 LTR στα J-Lat κύτταρα και σε συνθήκες ηρεμίας μόνο, πραγματοποιώντας πειράματα 3C (Chromosome conformation capture). Οι δύο ρυθμιστικές περιοχές βρίσκονται σε κοντινή απόσταση, όταν αυτά βρίσκονται σε ηρεμία αλλά όχι στα ενεργοποιημένα κύτταρα. Αντίστοιχη αλληλεπίδραση δεν φάνηκε να υπάρχει στα J-LTRG κύτταρα σε καμία συνθήκη, στα οποία δεν εκφράζεται ο παράγοντας HIV-1 Tat. Πιθανόν οι δύο περιοχές να βρίσκονται σε εγγύτητα λόγω της αλληλεπίδρασης των παραγόντων Ets-2 και HIV-1 Tat, όπως προκύπτει από τα πειράματα 3C σε κύτταρα J-LTRG που εκφράζουν παροδικά τον Tat. Συμπερασματικά, τα αποτελέσματα της παρούσας έρευνας έδειξαν ότι ο Tat παρεμποδίζει την RNA Pol II να προσεγγίσει τον υποκινητή της IL-2 και να ξεκινήσει τη μεταγραφή του γονιδίου με αποτέλεσμα τη μειωμένη έκφραση της IL-2. Σε συνθήκες ηρεμίας των κυττάρων υπάρχει κοινή ρύθμιση της IL-2 και του HIV-1 μέσω 3D αλληλεπιδράσεων σε επίπεδο χρωματίνης ανάμεσα στον υποκινητή της IL-2 και το HIV-1-LTR, που διαταράσσεται μετά την επαγωγή των κυττάρων. Η χρωμοσωμική αυτή αλληλεπίδραση παύει να υφίσταται όταν μειώνεται η έκφραση του Ets-2, δηλαδή όταν τα κύτταρα ενεργοποιούνται. H τρισδιάστατη αυτή δομή μεταξύ του υποκινητή της IL-2 και του HIV-1-LTR με την συμμετοχή των Tat και Ets-2 μπορεί να εξηγήσει την συνρύθμιση των IL-2 και HIV-1.
  • ItemOpen Access
    Ρύθμιση της γονιδιακής έκφρασης και έλεγχος δράσης του μεταγραφικού παράγοντα Εts-2 στην έκφραση κυτταροκινών σε παρθενικά και μνημονικά Τ βοηθητικά λεμφοκύτταρα
    (2023-11-27) Δάβουλου, Παναγιώτα; Davoulou, Panagiota
    Η ενεργοποίηση και η διαφοροποίηση των Τ βοηθητικών (Th) κυττάρων είναι διαδικασίες καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση επαρκούς άμυνας και τη ρύθμιση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος. Η ενεργοποίηση των Τh κυττάρων επάγει σηματοδοτικά μονοπάτια τα οποία οδηγούν στην ενεργοποίηση σημαντικών λεμφοτροπικών παραγόντων όπως των NFAT, NF-κΒ και AP-1, οι οποίοι εμπλέκονται στην ενεργοποίηση της μεταγραφής της ΙL-2. Η IL-2 είναι η πρώτη κυτταροκίνη που παράγεται όταν τα παρθενικά Τh λεμφοκύτταρα ενεργοποιούνται και διαφοροποιούνται σε επαγώγιμα Th0 λεμφοκύτταρα. Σύμφωνα με μελέτη του εργαστηρίου μας, ο μεταγραφικός παράγοντας Εts-2 προσδένεται στην περιοχή ARRE-2 του υποκινητή της IL-2 σε παρθενικά Τh κύτταρα και καταστέλλει την έκφρασή της. Κατά την ενεργοποίηση των παρθενικών Τh κυττάρων, ο Εts-2 μετακινείται στην ARRE-1 περιοχή του υποκινητή της ΙL-2 και χάνει την κατασταλτική του δράση ενώ παράλληλα τα επίπεδα έκφρασής του μειώνονται . Μετά την ενεργοποίησή τους ως αποτέλεσμα της αντιγονοπαρουσίασης τα παρθενικά Τh κύτταρα ανάλογα με το είδος και τη συγκέντρωση του αντιγόνου, την ισχύ του σήματος TCR, το κυτταροκινικό περιβάλλον στο οποίο επιτελέστηκε η ενεργοποίηση και τη διαφορική έκφραση μεταγραφικών παραγόντων διαφοροποιούνται στους διαφορετικούς υποληθυσμούς Τh κυττάρων. Η παρούσα διατριβή στοχεύει στη διερεύνηση των μηχανισμών ρύθμισης της έκφρασης του Εts-2, καθώς και του ρόλου του στη ρύθμιση της έκφρασης μεταγραφικών παραγόντων οι οποίοι εμπλέκονται στις διαδικασίες της ενεργοποίησης και διαφοροποίησης των Τh κυττάρων. Η συγκεκριμένη μελέτη θα εξετάσει επίσης την πιθανή εμπλοκή του Εts-2 στην παθογένεια αυτοάνοσων νοσημάτων λόγω δυσλειτουργίας των μηχανισμών ρύθμισης των μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διαφοροποίηση των Τh κυττάρων. Αρχικά διερευνήσαμε το ρόλο του Εts-2 στη ρύθμιση της έκφρασης των λεμφοτροπικών παραγόντων NFAT2, NF-κΒ p65, c-Jun και c-Fos. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα των πειραμάτων που διεξήχθησαν στην κυτταρική σειρά Jurkat, προκύπτει ότι ο Εts-2 είχε επαγωγικό ρόλο στην έκφραση του NFAT2 και του c-Jun. Θετική ρύθμιση ασκεί στην έκφραση της πρωτεΐνης του NF-κB p65, ωστόσο δεν επέφερε κάποια αλλαγή στα επίπεδα του NF-κΒ p65 mRNA. Εξετάζοντας τη δράση του Εts-2 στη ρύθμιση της έκφρασης του c-Fos παρατηρήσαμε ότι η υπερέκφραση του Εts-2 είχε ως αποτέλεσμα αύξηση των επιπέδων του c-Fos mRNA τόσο στα μη ενεργοποιημένα όσο και στα ενεργοποιημένα κύτταρα. Ωστόσο οδήγησε σε αύξηση των πρωτεϊνικών επιπέδων του c-Fos μόνα στα ενεργοποιημένα κύτταρα. Επομένως ο Εts-2 έχει επαγωγικό ρόλο στη ρύθμιση της έκφρασης λεμφοτροπικών παραγόντων οι οποίοι εμπλέκονται στην ενεργοποίηση των Τh λεμφοκυττάρων, είτε μέσω της άμεσης αλληλεπίδρασής του με τους εξεταζόμενους λεμφοτροπικούς παράγοντες, είτε μέσω της συμμετοχής του σε σηματοδοτικά μονοπάτια που επηρεάζουν άμεσα την έκφρασή τους. Στη συνέχεια προχωρήσαμε στη μελέτης της γονιδιακής έκφρασης του μεταγραφικού παράγοντα Εts-2 καθώς και των μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διαφοροποίηση των Τh κυττάρων και συγκεκριμένα των: GATA-3, RORγt και Foxp3, σε παρθενικά και μνημονικά Τh λεμφοκύτταρα. Ακολούθως εξετάσαμε το ρόλο του Εts-2 στην έκφραση των GATA-3, RORγt και Foxp3 και το αντίστροφο με σκοπό να αποσαφηνισθεί η δράση του Εts-2 στη διαδικασία διαφοροποίησης των Τh κυττάρων. Ενδιαφέρον παρουσίασαν τα αποτελέσματα των πειραμάτων που εξέτασαν τη δράση του Εts-2 στην έκφραση του RORγt, καθώς η υπερέκφραση του Εts-2 επέφερε μείωση των επιπέδων του RORγt μόνο στα μη ενεργοποιημένα κύτταρα. Τα πειράματα διερεύνησης της δράσης του Εts-2 στην έκφραση του Foxp3 καθώς και τα πειράματα μελέτης του ρόλου του Foxp3 στην έκφραση του Εts-2 παρουσίασαν επίσης ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα που προέκυψαν η υπερέκφραση του Εts-2 οδήγησε σε σημαντική μείωση της έκφρασης του Foxp3, αλλά και η υπερέκφραση του Foxp3 μείωσε τα επίπεδα του Εts-2. Για να επιβεβαιώσουμε την αντίστροφη σχέση μεταξύ της έκφρασης των ανωτέρω μεταγραφικών παραγόντων προχωρήσαμε σε πειράματα αποσιώπησης του Εts-2 τα οποία είχαν ως αποτέλεσμα αύξηση των επιπέδων έκφρασης του Foxp3, επιβεβαιώνοντας τον κατασταλτικό ρόλο του Εts-2 στην έκφραση του Foxp3. Στη συνέχεια, γνωρίζοντας την ύπαρξη θέσεων πρόσδεσης του Εts-2 στον υποκινητή του Foxp3, αποδείξαμε ότι ο Εts-2 προσδένεται στον υποκινητή του Foxp3. Καθώς η δυσλειτουργία των μηχανισμών ρύθμισης των μεταγραφικών παραγόντων που εμπλέκονται στη διαφοροποίηση των Τh κυττάρων μπορεί να οδηγήσει στη δημιουργία παθολογικών Τh κλώνων και την επακόλουθη εμφάνιση αυτοάνοσων νοσημάτων, επόμενο βήμα ήταν να διερευνήσουμε την πιθανή εμπλοκή του Εts-2 στο αυτοάνοσο νόσημα της σκλήρυνσης κατά πλάκας (ΣΚΠ). Για αυτό το λόγο εξετάσαμε τα επίπεδα έκφρασής του Εts-2 και του Foxp3 σε ρυθμιστικά Τ κύτταρα (Tregs) ασθενών με ΣΚΠ και προχωρήσαμε στη σύγκρισή τους με τα αντίστοιχα των υγιών δοτών. Οι ασθενείς με ΣΚΠ παρουσίασαν υψηλότερα επίπεδα έκφρασης του Εts-2 συγκριτικά με τους υγιείς δότες, ενώ παρουσίασαν χαμηλότερα επίπεδα Foxp3 συγκριτικά με τα υψηλότερα επίπεδα των υγιών δοτών. Τα αποτελέσματα αυτά σε συνδυασμό με αυτά των προηγούμενων πειραμάτων διερεύνησης του ρόλου του Εts-2 στην έκφραση του Foxp3, μας οδηγούν στο συμπέρασμα ότι ο μεταγραφικός παράγοντας Εts-2, ο οποίος υπερεκφράζεται στα Τ ρυθμιστικά κύτταρα των ασθενών με ΣΚΠ, μπορεί να ασκεί αρνητική ρύθμιση στην έκφραση του Foxp3. Τα χαμηλά επίπεδα του Foxp3 που παρατηρήθηκαν στους ασθενείς μπορεί να υποδηλώνουν δυσλειτουργία στο μηχανισμό καταστολής της έκφρασης της ΙL-2 με αποτέλεσμα την επακόλουθη αύξηση των επιπέδων της. Επομένως, τα αποτελέσματα αυτά υποδηλώνουν ένα κατασταλτικό ρόλο του Εts-2 στην ανάπτυξη και τη λειτουργία των Tregs και την επακόλουθη εμπλοκή του στην παθογένεια της ΣΚΠ.
  • ItemOpen Access
    Διερεύνηση του ρόλου των πολυμορφισμών στη λειτουργικότητα και στο μηχανισμό ρύθμισης του γονιδίου του υποδοχέα της βιταμίνης D (VDR) σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος
    (2023-12-04) Τουρκοχρήστου, Ευανθία; Tourkochristou, Evanthia
    Η βιταμίνη D προσδένεται στον υποδοχέα της VDR (Vitamin D receptor), για να επιτελέσει τη βιολογική της λειτουργία, η οποία έχει αναφερθεί να επηρεάζεται από την παρουσία πολυμορφισμών στο γονίδιο του VDR. Η παρουσία των VDR πολυμορφισμών έχει συσχετιστεί με χρόνιες ηπατικές νόσους. Τέσσερις κοινοί πολυμορφισμοί, οι ApaI, BsmI, TaqI και FokI, έχουν προσδιοριστεί στο γονίδιο του VDR. Η προγνωστική σημασία των VDR πολυμορφισμών έχει αναδειχθεί στη σοβαρότητα της νόσου και στην επιβίωση σε ασθενείς με κίρρωση του ήπατος. Ειδικότερα, κιρρωτικοί ασθενείς, οι οποίοι ήταν φορείς του ApaI πολυμορφισμού ήταν κυρίως CP σταδίου C και είχαν αυξημένα επίπεδα προ-φλεγμονωδών κυτταροκινών IL-1β και IL-8 και της πρωτεΐνης οξείας φάσης LBP (Lipopolysaccharide binding protein). Κιρρωτικοί ασθενείς που έφεραν τους BsmI και TaqI πολυμορφισμούς είχαν αυξημένο MELD σκορ και ήταν κυρίως CP σταδίου C σε σύγκριση με αυτούς που δεν είχαν τους πολυμορφισμούς. Η παρουσία του FokI πολυμορφισμού αποτέλεσε προγνωστικό δείκτη αυξημένης επιβίωσης στους κιρρωτικούς ασθενείς και συσχετίστηκε με χαμηλά επίπεδα προ-φλεγμονώδους κυτταροκίνης IL-1β. Στόχο της παρούσας μελέτης αποτέλεσε η διασαφήνιση του πιθανού μηχανισμού, μέσω του οποίου οι VDR πολυμορφισμοί ApaI, BsmI, TaqI και FokI επηρεάζουν την λειτουργικότητα του VDR γονιδίου και επακόλουθα την εξέλιξη της ίνωσης και την επιβίωση των ασθενών με κίρρωση του ήπατος ανεξαρτήτου αιτιολογίας. Αρχικά πραγματοποιήθηκε η απομόνωση του γενωμικού DNA από το ολικό αίμα ασθενών με κίρρωση και υγιών μαρτύρων. Ακολούθησε η γονοτύπηση των δειγμάτων μέσω της τεχνολογίας TaqMan SNP Genotyping Assays για τον προσδιορισμό των ApaI, BsmI, TaqI και FokI πολυμορφισμών. Πραγματοποιήθηκε απομόνωση των μονοπύρηνων κυττάρων περιφερικού αίματος (PBMCs) από ολικό αίμα υγιών και ασθενών με την μέθοδο φυγοκέντρησης βαθμίδωσης φικόλης και φαινοτύπιση των PBMCs για τον προσδιορισμό των κυτταρικών υποπληθυσμών CD3+VDR+ και CD14+VDR+, με κυτταρομετρία ροής. Με την ανοσοενζυμική μέθοδο ELISA έγινε η ποσοτικοποίηση της συγκέντρωσης του VDR στο πλάσμα υγιών και ασθενών. Πραγματοποιήθηκε ποσοτικοποίηση του mRNA των γονιδίων που ρυθμίζονται από το σηματοδοτικό μονοπάτι D-VDR, μέσω real time PCR. Τέλος, εφαρμόστηκαν προσομοιώσεις μοριακής δυναμικής για τη μελέτη των διαφορετικών δομών της πρωτεΐνης VDR και της αλληλεπίδρασης D-VDR, παρουσία και απουσία (wt) του FokI πολυμορφισμού. Τα αποτελέσματά μας έδειξαν σημαντική αρνητική συσχέτιση των επιπέδων του CD14+VDR+ κυτταρικού υποπληθυσμού με τον δείκτη κλινικής σοβαρότητας της νόσου MELD score. Η παρουσία του ApaI πολυμορφισμού συσχετίστηκε με σημαντική μείωση των επιπέδων των CD3+VDR+ κυττάρων στους κιρρωτικούς ασθενείς. Η παρουσία του FokI πολυμορφισμού συσχετίστηκε με σημαντική αύξηση των επιπέδων των CD3+VDR+ κυττάρων τόσο στους υγιείς όσο και στους κιρρωτικούς ασθενείς. Η παρουσία των BsmI και TaqI VDR πολυμορφισμών συσχετίστηκε με σημαντική αύξηση της συγκέντρωσης της πρωτεΐνης VDR στο πλάσμα. Η παρουσία των ApaI και BsmI VDR πολυμορφισμών συσχετίστηκε με σημαντική αύξηση της έκφρασης του γονιδίου Gpx στους κιρρωτικούς ασθενείς. Η παρουσία των BsmI και TaqI VDR πολυμορφισμών συσχετίστηκε με σημαντική μείωση του PMCA γονιδίου. Η παρουσία του BsmI πολυμορφισμού συσχετίστηκε με σημαντική μείωση του JMJD1A γονιδίου και των επιπέδων ηπατικής ακαμψίας στους κιρρωτικούς ασθενείς. Μέσω των προσομοιώσεων ΜΔ, παρατηρήθηκε ότι ο FokI πολυμορφισμός εκφράζει ένα πρωτεϊνικό προϊόν, το οποίο στην περιοχή διασύνδεσης της επικράτειας δέσμευσης της βιταμίνης D και της επικράτειας δέσμευσης στο DNA έχει 5 αμινοξέα λιγότερα σε σχέση με τη φυσιολογική ισομορφή. Στην παρούσα μελέτη η κλινική βαρύτητα της κίρρωσης συσχετίστηκε με τα επίπεδα VDR και η παρουσία των VDR πολυμορφισμών στους κιρρωτικούς ασθενείς συσχετίστηκε σημαντικά με τα επίπεδα της πρωτεΐνης VDR. Επομένως θα μπορούσαμε να υποθέσουμε ότι οι πολυμορφισμοί στο γονίδιο του VDR πιθανόν να σχετίζονται με την εξέλιξη της κίρρωσης επηρεάζοντας τα επίπεδα πρωτεΐνης VDR. Η συσχέτιση των VDR πολυμορφισμών με την έκφραση γονιδίων, τα οποία ρυθμίζονται από τη δραστηριότητα D-VDR και εμπλέκονται σε σημαντικές βιολογικές διεργασίες για τη φυσιολογική λειτουργία του ηπατοκυττάρου και την ομοιόσταση των ανοσολογικών αποκρίσεων αποτελεί άλλο ένα πιθανό σημείο συμβολής των VDR πολυμορφισμών στην εξέλιξη της κίρρωσης. Τέλος, η επίδραση του FokI πολυμορφισμού στην περιοχή διασύνδεσης των δύο επικρατειών που συνεργάζονται για την πρόσδεση του VDR στο DNA, αναδεικνύει την πιθανότητα επίδρασης του πολυμορφισμού στη λειτουργικότητα της επικράτειας δέσμευσης στο DNA, με πιθανό αντίκτυπο στη δραστηριότητα μεταγραφής του υποδοχέα VDR.
  • ItemOpen Access
    Εικόνα σώματος, αλεξιθυμικά χαρακτηριστικά και ελλείμματα στην ευαισθησία και επίγνωση εσωτερικών σωματικών αισθήσεων σε ασθενείς με ιδιοπαθείς φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου και συσχέτιση των παραμέτρων αυτών με δείκτες φλεγμονής
    (2023-07-12) Βίννη, Ελένη; Vinni Eleni
    Εισαγωγή: Τα ιδιοπαθή φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου (ΙΦΝΕ) συνιστούν μια ομάδα χρόνιων παθήσεων που κατά κανόνα προσβάλλουν νεαρά άτομα, συνοδεύονται από αυξημένη ψυχοκοινωνική επιβάρυνση, επιδρούν δυσμενώς στην καθημερινή λειτουργικότητά τους και διαταράσσουν την ποιότητα ζωής τους. Πρόσφατες μελέτες αναφέρουν ότι οι ασθενείς με ΙΦΝΕ εμφανίζουν διαταραχές στην εικόνα σώματος τους τόσο εξαιτίας των συμπτωμάτων, όσο και εξαιτίας των επιπλοκών της θεραπευτικής αντιμετώπισής τους. Οι ασθενείς αυτοί αναφέρουν συχνά υψηλά επίπεδα αλεξιθυμικών χαρακτηριστικών και δυσκολίες στην αναγνώριση και επεξεργασία των συναισθημάτων τους. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης είναι η αξιολόγηση της ψυχολογικής δυσφορίας, της εικόνας σώματος, της παρουσίας αλεξιθυμικών χαρακτηριστικών και της ευαισθησίας και επίγνωσης εσωτερικών σωματικών αισθήσεων (ενδοδεκτικότητα) των ασθενών με ΙΦΝΕ, καθώς και η ανίχνευση πιθανών συσχετίσεων μεταξύ των ανωτέρων παραμέτρων, με κλινικοεργαστηριακούς δείκτες βαρύτητας και ενεργότητας της νόσου. Υλικό - Μέθοδος: Στη μελέτη έλαβαν μέρος ενήλικοι ασθενείς πάσχοντες από νόσο Crohn ή ελκώδη κολίτιδα που παρακολουθούνται στα εξωτερικά ιατρεία της Γαστρεντερολογικής κλινικής του Πανεπιστημιακού Γενικού Νοσοκομείου Πατρών. Μια ομάδα υγιών ενηλίκων αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου με προϋπόθεση να μη πάσχουν από μείζονα ψυχοπαθολογία, από σοβαρά χρόνια νοσήματα και νευρολογικά ελλείματα, κακοήθειες καθώς και να κατανοούν την ελληνική γλώσσα. Όλοι οι συμμετέχοντες παρείχαν δημογραφικά στοιχεία ενώ υποβλήθηκαν στον ενδεικνυόμενο κλινικό και εργαστηριακό έλεγχο που περιελάμβανε κλινική εξέταση, γενική αίματος και προσδιορισμό συγκεντρώσεων ουρίας, κρεατινίνης, γλυκόζης, τρανσαμινασών, C-αντιδρώσας πρωτεΐνης και ταχύτητας καθίζησης ερυθρών αιμοσφαιρίων. Κλινικά δεδομένα των ασθενών με ΙΦΝΕ που συμμετείχαν στην μελέτη, εξήχθησαν από τα ιατρικά τους αρχεία ώστε να υπολογιστούν οι δείκτες ενεργότητας της νόσου. Για τους ασθενείς που πάσχουν από ελκώδη κολίτιδα ο δείκτης ενεργότητας της νόσου υπολογίστηκε από τον δείκτη Truelove Witts Index, ενώ ο Harvey Bradsaw Index χρησιμοποιήθηκε για την αξιολόγηση των ασθενών με νόσο του Crohn. Στους συμμετέχοντες στην μελέτη χορηγήθηκαν το ερωτηματολόγιο αξιολόγησης της εικόνας σώματος BIS (Hopwood Body Image Scale), η κλίμακα αλεξιθυμίας TAS (Toronto Alexithymia Scale), και ένα ερωτηματολόγιο επίγνωσης εσωτερικών σωματικών αισθήσεων MAIA (Multidimensional Assessment of Interoceptice Awareness). Για την απεικόνιση της βαρύτητας των γαστρεντερικών συμπτωμάτων, χορηγήθηκε στους συμμετέχοντες ερωτηματολόγιο καταγραφής και αποτύπωσης των συμπτωμάτων που προέρχονται από το γαστρεντερικό τους σύστημα κατά την τελευταία εβδομάδα. Επιπλέον όλοι οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε δύο αντικειμενικές δοκιμασίες αξιολόγησης της ενδοδεκτικής ακρίβειας: τη δοκιμασία μέτρησης-ανίχνευσης καρδιακών παλμών (Heartbeat Counting Task) και τη μη επεμβατική δοκιμασία φορτίου νερού (Water load test). Αποτελέσματα: Η μελέτη συμπεριέλαβε 107 συμμετέχοντες, εκ των οποίων οι 57 είναι ασθενείς με ΙΦΝΕ (41 ασθενείς με νόσο του Crohn, 16 με ελκώδη κολίτιδα), ενώ οι υπόλοιποι 50 απαρτίζουν την ομάδα ελέγχου, αποτελούμενη από υγιείς συμμετέχοντες. Οι ασθενείς με νόσο Crohn παρουσίασαν αυξημένο εξωτερικά προσανατολισμένο τρόπο σκέψης ενώ το συνολικό σκορ της αλεξιθυμίας φάνηκε να συσχετίστηκε με την ενεργότητα της νόσου (p=0.027) και (p=0.047), αντίστοιχα. Στους ασθενείς με ελκώδης κολίτιδα ανιχνεύθηκε δυσκολία στην αναγνώριση των συναισθημάτων, κάτι το οποίο επίσης συσχετίστηκε με την ενεργότητα της νόσου (p=0.007). Στις υποκλίμακες της ενδοδεκτικότητας, παρατήρησης, μη ανησυχίας, και συγκινησιακής επίγνωσης, παρατηρήθηκε συσχέτιση με τα επίπεδα CRP (p=0.005), (p=0.048) και (p=0.005), αντίστοιχα. Συσχετίσεις επίσης παρατηρήθηκαν στις υποκλίμακες της ενδοδεκτικότητας με τα επίπεδα κυτοκινών στο δείγμα αίματος των ασθενών με νόσο Crohn. Η υποκλίμακα της παρατήρησης συσχετίστηκε με τα επίπεδα κυτοκινών IL-1β (r=-0.350, p=0.039), η υποκλίμακα μη απόσπασης προσοχής με τα επίπεδα IL-6 (r=-0.402, p=0.017) και η υποκλίμακα συγκινησιακής επίγνωσης με τα επίπεδα IL-1β (r=-0.367, p=0.030). Επίσης οι δυσκολίες στην αναγνώριση των συναισθημάτων συνδέθηκαν με τα επίπεδα IL-8 (r=0.604, p=0.022). Συμπεράσματα: Τα τρέχοντα ευρήματα παρέχουν ενδείξεις ότι η συναισθηματική και ενδοδεκτική επεξεργασία σχετίζεται με την ενεργότητα των ΙΦΝΕ, υποδηλώνοντας μια πιθανή επίπτωση αυτών στην παθοφυσιολογία των νοσημάτων αυτών. Λέξεις κλειδιά: κυτταροκίνες , φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου, ενδοδεκτικότητα, αλεξιθυμία.
  • ItemOpen Access
    Η αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων σε ασθενείς που λαμβάνουν αντιρετροϊκή αγωγή
    (2023-06-29) Κολόσακα, Μάρθα; Kolosaka, Martha
    ΕΙΣΑΓΩΓΗ – ΣΚΟΠΟΣ : Οι ασθενείς με HIV λοίμωξη (PLWHIV) παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο ανεπιθύμητων καρδιαγγειακών συμβαμάτων. Σκοπός μας ήταν να αξιολογήσουμε, εάν η αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) ενισχύει την αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων και το βαθμό της ενεργοποίησής τους, και να διερευνήσουμε την πιθανή συσχέτιση με την υποκείμενη φλεγμονώδη κατάσταση. ΜΕΘΟΔΟΙ : Πρόκειται για μία μελέτη μεταξύ των HIV (+) ασθενών υπό διαφορετική αντιρετροϊκή αγωγή. Η αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων εκτιμήθηκε με τη μέθοδο της δοκιμασίας VerifyNow, σε μονάδες αντίδρασης του υποδοχέα P2Y12 (P2Y12 reaction units , PRU). Επίσης , αξιολογήθηκαν επίπεδα κύριων δεικτών φλεγμονής και άλλοι παράγοντες ολικού αίματος. ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ : Συνολικά συμπεριλήφθηκαν στη μελέτη 71 PLWHIV , οι 59 υπό ART , και 22 υγιείς μάρτυρες. Οι τιμές PRU ήταν σημαντικά αυξημένες στους PLWHIV σε σύγκριση με τους μάρτυρες [Mean; 257.85 vs. 196.67, p < 0.0001]. Ωστόσο, δε φάνηκε σημαντική διαφορά μεταξύ των ασθενών που δε λάμβαναν ART και ασθενών υπό ART (ART-naïve or ART-experienced) , ή μεταξύ των PLWHIV υπό TAF/TDF ή ABC, παρόμοια με τη συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση. Εν τούτοις , η ανάλυση εντός της ομάδας έδειξε σημαντικά υψηλότερες τιμές PRU στην ομάδα ABC+PI vs ABC+INSTI ή TAF/TDF +PI σύμφωνα με τα επίπεδα της IL-2. Οι τιμές PRU δε συσχετίσθηκαν έντονα με τον αριθμό των CD4 κυττάρων, το ιϊκό φορτίο και τις τιμές των κυτοκινών. H αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων και ο βαθμός ενεργοποίησής τους ήταν αυξημένες στους PLWHIV, αλλά δε φάνηκε να συσχετίζονται με την έναρξη της ART, παρόμοια με την υποκείμενη συστηματική φλεγμονώδη αντίδραση. ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ: Η λοίμωξη από τον ιό HIV καθεαυτή, καθώς και η ART, έχουν συσχετιστεί με αυξημένο θρομβωτικό κίνδυνο, οδηγώντας σε δυσμενή καρδιαγγειακά συμβάντα. Οι υποκείμενοι μηχανισμοί που οδηγούν σε αυτό το φαινόμενο παραμένουν άγνωστοι, ενώ ο ρόλος των αιμοπεταλίων βρίσκεται επί του παρόντος υπό διερεύνηση. Διαπιστώσαμε αυξημένη ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων στους PLWHIV, παρόλο που η δραστηριότητα των αιμοπεταλίων, όπως εξετάστηκε εδώ, δεν φαίνεται να διαφέρει σημαντικά μεταξύ των συνδυασμών με βάση TAF/TDF και ABC, ωθώντας το ενδιαφέρον σε άλλα μονοπάτια και μεσολαβητές. Σε αυτό το πλαίσιο, θα άξιζε να αναρωτηθεί κανείς αν στους PLWHIV χωρίς αυξημένο καρδιαγγειακό κίνδυνο, αλλά με αυξημένη ενεργοποίηση των αιμοπεταλίων, η χρήση αντιαιμοπεταλιακών θα ήταν επωφελής, όπως στην οξεία βακτηριακή λοίμωξη. Ή, αν θα ήταν απαραίτητη η αυξημένη δόση ή η χρήση πιο ισχυρών αντιαιμοπεταλιακών σχημάτων σε ασθενείς με ιστορικό καρδιαγγειακής νόσου ή που λαμβάνουν PIs, ενόψει των πρόσφατων ευρημάτων υψηλής αντιδραστικότητας των αιμοπεταλίων κατά τη θεραπεία σε PLWHIV. Το κατά πόσον η αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων και η ένταση της ενεργοποίησης θα μπορούσαν στο μέλλον να αποτελέσουν αξιόπιστο υποκατάστατο δείκτη για μείζονα ανεπιθύμητα καρδιαγγειακά συμβάματα μένει να αποδειχθεί
  • ItemOpen Access
    Μελέτη χαρακτηριστικών και ανάλυση παραμέτρων, που σχετίζονται με την επιτυχία της έκβασης και το φαρμακοοικονομικό κόστος της εμπειρικής αντιβιοτικής αγωγής
    (2023-11-06) Κουτσούρη, Χριστίνα Παναγιώτα; Koutsouri, Christina Panagiota
    Τι είναι γνωστό και αντικείμενο: Η έγκαιρη και κατάλληλη εμπειρική αντιβιοτική θεραπεία (EAΘ) παραμένει ο ακρογωνιαίος λίθος της επιτυχούς έκβασης, ενώ η πλειονότητα των καλλιεργειών αίματος δεν προσδιορίζει το παθογόνο. Στόχος μας ήταν να μελετήσουμε τα χαρακτηριστικά της EAΘ και τον αντίκτυπό της στις κλινικές εκβάσεις και στις σχετικές ιατρικές δαπάνες, ενώ παράλληλα διερευνήσαμε τους προγνωστικούς παράγοντες της επιτυχίας της σε ένα περιβάλλον πραγματικών συνθηκών (real world). Μέθοδοι: Αξιοποιήσαμε αναδρομικά το μητρώο της Παθολογικής Κλινικής του τριτοβάθμιου πανεπιστημιακού νοσοκομείου, συμπεριλαμβανομένων των ασθενών που εισήχθησαν με διάγνωση λοίμωξης μεταξύ της 1ης Μαΐου 2016 και της 1ης Μαΐου 2018. Το κόστος νοσηλείας και η μονάδα αντιβιοτικού σχήματος ανακτήθηκαν από μια βάση δεδομένων που αφορά τα ελληνικά νοσοκομεία και περιέχει δεδομένα κόστους νοσηλείας για κάθε κωδικό ICD-10 και το εθνικό συνταγολόγιο, αντίστοιχα. Αποτελέσματα: Συνολικά 489 ασθενείς συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα μελέτη. Η μέση ηλικία ήταν 61,3 έτη, το 53% ήταν άνδρες, ενώ επικράτησαν οι ενδοκοιλιακές λοιμώξεις (55%). Η πιο συχνά χορηγούμενη ΕΑΘ περιελάμβανε κινολόνες (48%), ακολουθούμενη από πιπερακιλλίνη/ταζομπακτάμη (18%), ή άλλα σχήματα μόνα τους ή σε συνδυασμό. Η ΕΑΘ ήταν επιτυχής στο 67% και αποτυχημένη στο 33% των περιπτώσεων. 14 ασθενείς πέθαναν από τη λοίμωξη πριν από την αλλαγή της ΕΑΘ, ενώ μεταξύ των 55 ασθενών που χρειάστηκε να τροποποιηθεί η ΕΑΘ, η θνησιμότητα ήταν 22%. Η παρουσία λοίμωξης του ουροποιητικού συστήματος και η χρήση κινολονών, αποτελούσαν θετικό προγνωστικό παράγοντα για την επιτυχία της ΕΑΘ [OR:0,15 (0,07-0,35), p < 0,0001, OR:0,53 (0,32-0,90), p = 0,019, αντίστοιχα], σε αντίθεση με την παρουσία σήψης [OR:3,11 (1,79-5,40), p < 0,0001]. Οι ασθενείς με μη επιτυχή έκβαση είχαν μεγαλύτερη διάρκεια νοσηλείας [7(5-11) έναντι 4 (3-6) ημερών], υψηλότερο κόστος αντιβιοτικών [201,9 (97,8- 471,8) έναντι 104,6 (60,2-187,7) ευρώ] και νοσηλείας [1409,3 (945,4-2311,6) έναντι 759,4 (516,5-1036,5) ευρώ] (p < 0,0001). Συζήτηση: Παρατηρήσαμε σημαντικά αυξημένο κόστος που σχετίζεται με αντιβιοτικά, κόστος που σχετίζεται με την υγειονομική περίθαλψη και διάρκεια νοσηλείας σε ασθενείς με αποτυχία της ΕΑΘ. Επιπλέον, στη δική μας κοόρτη, η απουσία σήψης, η παρουσία λοίμωξης του ουροποιητικού και η χρήση κινολονών αποτελούσαν καλύτεροι προγνωστικοί παράγοντες της επιτυχούς ΕΑΘ.